Bir memleketin insanları barış içinde kalarak, birbiriyle yaşamayı beceremiyorsa, rejimin adı ne olursa olsun, kabiliyet eksikliğinden bahsedilebilir. Rejimin cinsi bir vasıtadır. Emir verecek insanların, emir verme sahasında ehil olmaları gerekir. Ehil olmak için de, yönetim yollarını iyi bilmeleri gerekir. İnsanların yetişme yolları ise okullardır. Hüdainabit yetişme yoktur, ve ehil olarak yetişmemiş insanların uydurmacasıdır.

1950’de yönetim iktidarı değişmiştir. 1946’da ise başka partiler de artık kurulma yollarına girmişlerdi. Şimdi bunları okuyanlar, daha önceleri insanların ağızlarını açmadıklarını sanacaklardır. Ben, 1937’de, yeni harflerle birlite ilkokula başladığıma göre, tam bir bilgi sahibi olmasam bile, yaşantılardan az çok haberim vardı. Bilhassa Atatürk yaşarken, insanlar silahsızlanmışlardı. Eşkıya temizliği denilen şeyi Çorum insanları bilirlerse de, artık o insanlar yaşamıyorlar. Eğer, bu yaşamayan insanların o zamanlar, yazdıklarını okursanız, bu işin oluşumu hakkında fikir edinirsiniz. Evet, silahları Cumhuriyetin ilk hükümetleri silahları toplattırmışlardı. Türk vatandaşları, Amerikalılar gibi, Amerikan vatandaşları gibi silah zevki tadamıyorlardı. Türklerin vesikasız silahları serbest almaları ve istedikleri gibi kullanıp eğlenmeleri yoktu; ama, bir hiç yüzünden, insanların birbirlerini ateşli silahlarla yok etmeleri de yoktu. Bu serbestlik ve başıbozukluk, bu gün Amerika’da dahi çeki düzen altına alınmaktadır. Ya bizde, bu silah zevki, belki de Amerikalıların eski başıboş hallerinden daha ileri bir safhada bulunmaktadır. Silahsız insanlar için, Doğu ve Güneydoğu illerinde, “silahsız yaşanmaz, aksi halde kadın durumuna düşmek gerekir” deniyor. Silah, bizim memleketin hemen hemen her yerinde, bir cins erkeklik sanılıyor. Yani, silah, bir cins erkeklik işaretidir. Bildiğim eğlenceli bazı görgüler yazmak istiyorum ama, bir cins ihbar ediyor durumuna düşmemek için ileri de gitmek istemiyorum.

Şu durumda kabiliyetli olacaksınız ve bozulmuş düzeni temin edeceksiniz! Yine de, düzeni temin etmek zorundasınız. Osmanlı’yı artık hayalinizde düşününüz. Aklınızı kullansanız, gelişseniz, zengin de olsanız, artık Osmanlı’nın yaptıklarını bize yaptırmazlar. Topraklarımız üzerinde, adam gibi, mutluluk içinde yaşamak için, akıl dışında bir yol yoktur.

Ayırıcı derken, sadece ayırıcı Kürt asıllılardan olanları kastetmiyoruz. Sadece devlet kurmak için paçaları sıvayanlar değildir ayırıcı. Başka insanları sevmeyenler de ayırıcı sayılmalıdır. Milli bir huzurun gelmesi için, insanların birbirini sevmesi ve birbirine yakınlaşması gerekir. Bu ülke bizimdir. Bunu söylerken, milli hudutlar içinde birlikte yaşamak isteyenleri kastediyorum. Cinsin, dinin, mezhebin, rengin ve boyun ne olursa olsun, hiç bir ayırım yolunu düşünmeden, bir millet olduğunu  kabul edeceksin. Dünyada mesafeler azalmıştır da, gidecek yer o kadar da çok değildir. Her ülke, gereği kadar insana sahiptir. Bundan sonra, ne kaçak olarak ve ne de hırsızlıkla toplanmış paralar sayesinde, istenilen yerde oturmak mümkün olmayacaktır. Nüfus çoğalmasından kimse memnun gözükmüyor. Aynı isteksizlik bizim için de doğrudur. O zaman, bize bu kadar imkanlar veren topraklarımızın üzerinde adam gibi yaşamak için, adam gibi hareket etmeye alışmamız gerekiyor. Bunun tek yolu, insanların birbirlerini sevmesi ayırıcılık yapmamasıdır.

Bu yazdıklarımı yapan ve uygulayan milletler huzur içindeler. Aklının emrinde kalmayan insanların memleketleri ise, ister büyük olsun, ister küçük olsun, huzur içinde değildirler.

Ülkeyi yönetme şansını elde etmiş insanlar ise, aynı prensipleri benimsemek zorundadırlar. Bu bir zorunluluktur. Yetki sahipleri, milletin vergisini kullanıyorlar. Kullandıkları resmi arabaları bu millet tahsis etmiştir. Millet, yaptığı fedakarlıkların topunu da helal etmektedir. Bunun için tek isteği var milletin; vatandaşlara karşı eşit davranılması. Aslında, bunu reddeden de yoktur. Ancak, iş icraata gelince, işler o kadar da kolay gözükmüyor.