Bazı hemşehrilerimiz gibi, ben de okulların daha ilk sınıflarında iken, bu serin serin esen poyraz rüzgarının ta Erzurumlardan geldiğini sanırdım. Kimse de, bu bilgisizliğimizi gidermek için kendisini bir gayretin içine sokmadı. Bu inancımız, elbette ki yanlış inancımız, uzun yıllar devam etti.

Daha sonra bilgilerimizi düzeltenler oldu. Bu rüzgarın Tokat civarından, Almus barajı civarından meydana geldiğini söyleyenler oldu. Ben de seyahatlar yapıp bu söylenilen barajı gördüm. Rüzgar da buradan meydana geliyordu. Yazın sıcaklarından bizi serinleten bazı mahsullere faydalı, bazılarına da zararlı olan bu serin rüzgar, Ankara’ya varmadan, Kırıkkale civarlarında kaybolmaktadır.

Poyraz adı ile anılan rüzgar, başka bölgelerimizde de vardır. Muğla’da ve bilhassa Fethiye civarında karadan, daha doğrusu doğudan esen rüzgar, Çorum’daki poyraz adlı rüzgarın tam aksidir. Bazan, başlayınca birkaç gün sürebilir. Kavurucu bir sıcaklığı vardır. Çok defa insanlar dayanamazlar ve sıcak olmasına rağmen evlerinden dışarı çıkamazlar. Poyraz, insanları sersemleten bir sıcaklık gösterir. Şiddeti de hatırı sayılır cinstendir. Poyrazın duruşu hasretle beklenir. Poyrazın istikameti değişince, nereden eserse essin, boğucu sıcaklık ortadan kaybolur.

Bizim Muğla ve Batı Anadolu sahillerinde denizden esen rüzgar serinleticidir. Muğla’da “Meltem” adıyla anılır. Sbaah sakin olan hava, saat 10’dan sonra bir meltem rüzgarının çıkmasıyla serinlik getirir. Rüzgarın şiddeti zamanla, gündüz saat ilerledikçe artar. Akşam saatlarında meltem yavaşlar ve kaybolur. Akşam hava durgundur ve sıcaklık kendisini hissettirir. Kliması olmayan yerlerde insanların sıkılmış oldukları görülebilir. Çok hafif giyinildiği için, bilgili hareket edinilirse, bu durgunluktan daha az sıkıntılı olarak kurtulmak mümkündür.

Bizim Çorum’da, son günlerde büyük sıcaklıklar yaşıyoruz. Akşam poyraz şiddetini artırarak serinliği artırıyorsa da yine de insanlarımız sıkıntı çekiyorlar. Hele kilolu insanlarımızın sıkıntıları yüzlerinden okunuyor. Yürüyüşleri pek istekli değil.

Bilhassa, Binevler’in belediyeye şartlı bağışladığı yeni yapılan park üzerinde yürüyenler içinde bulunan toplu, yaşlı ve hele kapalı kadınlarımızın çektikleri yüzlerinden okunuyor.

Yaptıkları yürüyüş, sıhhatları için çok faydalı. Bu demektir ki, vatandaşlarımız hekimlerini dinliyorlar. Yürüme pistini bir kaç kere dolaşanları görüyorum. Ama bu kapalı kadılarımızın durumları cidden acıklı. Bu kıyafet yürüyüş kıyafeti değildir. Aslında, bu giyiniş sıhhatlı bir insan giyinişi değildir. Elbiselerinin ayaklarına kadar uzatılmış olmasının hiç bir anlamı yoktur. Bu giyinişi hiçbir yerde göremezsiniz. Arabistan’da ve genel olarak Arapça konuşulan topraklarda uzun entariler giyiniliyor ama, bu kıyafetin İslamiyetle bir ilgisi yoktur. Müslüman olmayan, başka dinler seçmiş Araplarda da bu kıyafet vardır. Arap asıllıların giydikleri kıyafetler, bizim kadınlarımızın giydikleri kıyafetten farklıdır. Onların kadın ve erkek giydikleri entariler geniştir ve rahatlıkla iç kısımları havalanmaktadırlar. Bu kıyafetler, Arap asıllıları serinletmiş olduğu halde, bizim Türk müslümanları sıkıntıya sokmaktadır.

Bizim memleketimizde yıkanmak hem imkan meselesidir ve hem de insanlarımızın alışması meselesidir. Ben, şahsen, bu yıkanma işinin sıkıntılarını çok çekmişimdir. Şimdi ise, bildiğiniz modern bir evin sahibiyim. Yıkanmak için çok vasıtalara sahibim. Bir kaç senedir de, doğalgaza bağlanmışızdır. Musluğu çevirince, musluktan sıcak su akıyor. Fakat, demek ki benim de alışmama sorunum kalmış ki, her imkana rağmen, yıkanmak benim için sorun olmakta devam ediyor. Yalnız, benim terleme sorunum yok; evimin içi de, dışı da aşırı terlemeyi önlüyor.

Evinde yıkanma imkanları kısıtlı olanlar, kendilerini terleten bu giyiniş şeklinden vazgeçmelidirler.

Bizim bilgimiz içinde, dinimiz İslamın bir giyiniş şekli yoktur. Bu yangılgı içinde olanlar, akşam soyunup koynuna girecekleri erkeklerini de düşünmelidirler. Aslında, bu ter kokusundan kendilerini de korumuş olsalar, önce vücutları için saygılı hareket etmiş olurlar. Yürümeleri güzel bir harekettir, dedim. Yemelerini ve hele ekmek yemelerini kısıtlamıyorlarsa, yürümek o kadar da beklenen faydayı temin etmez. Boğazlarını da disiplin altına almalıdırlar.