Bugün öğretmenlik anılarımı yazacaktım. Baktım gündemde İsviçre ile Avrupa şampiyonası maçı var. Gençliğinde, Osmancık Gençlik formasıyla Çorum liglerinde futbol oynamış birisi olarak, Avrupa Futbol Şampiyonası hakkında  ahkam keseyim dedim.

Önceki gün oynanan İspanya-Rusya (4-1) ve İsveç-Yunanistan(2-0) maçlarıyla beraber şampiyonada yer alan bütün takımları seyrettim. Seyrettiğim 16 takım arasında en kötüsü bizdik. Türkiye-Portekiz maçında, oyunun hiç bir anında topa sahip olamadığımız gibi, üst üste 3 pas yaparak, doğru dürüst bir akın bile yapamadık. Üzüldüm, canım sıkıldı.

Aslında, işin temelinde beslenme, eğitim, bilgi, kültür, görgü, izan ve yaratıcılık yatıyor. Fatih Terim Türkiye’nin yetiştirdiği çok değerli bir teknik direktör. Fazla bir tahsili olmadığı halde kendisini yetiştirerek bugünlere geldi. Geçenlerde, çok maaş aldığını ileri süren bir Milletvekiline, “Türkiye’de 550 Milletvekili var, ama bir tek Fatih Terim var” demiş. Doğrudur. Çünkü, çalıştırdığı milli takımda kendisinin iki katı para kazanan futbolcular var.

Futbolcularımız Türkiye’de yetenek ve maharetleriyle milli takıma kadar yükselmiş çok önemli gençler. İçlerinde yüksek tahsil yapmış olanlar çok az. Onlar da Fatih Terim gibi hasbel kader bugünlere gelerek, milli takıma girme başarısını gösterdiler.

Dünyada adlarını söylemekte zorlandığımız, Burkine Faso’dan, Mali’den, Togo’dan Fildişi Sahilleri gibi ülkelerden binlerce futbolcu yeşil sahalarda harikalar yaratırken, 70 milyonluk Türkiye’den iki elin parmakları kadar futbolcu yabancı ülkelerde top oynuyorsa, ortada bir gariplik var demektir.

Garipliğin nedeni çok basit. İnsanlarımız Hüda-i nabit gibi yetişiyor. Bilinçli olmadıkları için bilinçli beslenemiyor. Bu yüzden sevginin, saygının ve insanca yaşamanın erdemine ulaşamıyor. Okumanın, eğitimin, çalışmanın, paylaşmanın mutluluğuna erişemiyor.

Okutulmayıp cahil bırakılan kadınlarımız cahil çocuklar yetiştiriyor. Bir atasözünde, “Bir erkeği eğitirseniz bir insanı eğitmiş olursunuz. Bir kadını eğitirseniz bütün sülaleyi eğitmiş olursunuz”  denir. Çok doğrudur.

Okuma ve çalışma özürlü bir toplumuz. Çalışmadan kazanmayı, çabucak zengin olmayı, köşe dönmeyi, yan gelip yatmayı çok seviyoruz. Okumayan, çalışmayan toplumlar cahil kalır. Cehalet cahili, cahil, cehaleti çoğaltır.

Eflatun “Devlet” adlı kitabını M.Ö. 4.yüzyılda yazmış ama, 21.yüzyıl Türkiye’si yönetim kargaşası içinde bocalayıp duruyorsa, burada da bir gariplik var demektir.

Başarının anası da, babası da çocuktur. Çocuklarını eğitmeyen toplumlar küreselleşen dünyada sefilleri oynamaya mahkum olurlar.

İşte bu yüzden, futbolcularımız Avrupalılar karşısında aciz kalıyor. Zamanında yeterli beslenemediği için (kamplardaki beslenme işe yaramıyor) düşüncelerini ayağa indirip istediklerini yapamıyor. Avrupalılar topu koşturarak topu yoruyor, bizimkiler top yerine kendileri koşarak, kendileri yoruluyor ve oyundan düşüyorlar. Fatih Terim’in aşırı motivasyonuyla topa deliler gibi saldıran futbolcularımız, oyunun doksan dakika olduğunu unutarak ilk yarım saatte bütün güçlerini tüketiyorlar.

İsviçre maçından hiçbir ümidim yok. Uluslararası arenada karnesi zayıf olan Türkiye’nin çocuklarının futbolda karnesinin zayıf olması çok normal. Hoşgörünüze sığınarak Şark’ın (doğunun) ahvaline şöyle isyan ediyorum.

Çağdaşlığın felsefesi eleştirel akıldır ey Şark!

Asırlarca uyudun, taklit ettin ağlamayı bırak,

Bir lokma bir hırka diyerek hep yan gelip yattın,

Artık kendine gel, Allah aşkına biraz ayağa kalk…(Mehmet Özata)