Köy Enstitüleri fikri, 1. İzmir İktisat Kongresi’nde (17 Şubat- 4 Mart 1923) kendini gösterir. Bu anlamda İzmir İktisat Kongresi’nde “liberal ekonomi” modeline uygun olarak “faydacı eğitim” felsefesi benimsenmiştir. Bunun kanıtı da, faydacı eğitim felsefesi

fikrinin öncüsü John Dewey’in Türkiye’ye davet edilmesidir. (1924) Dewey kalkınma için gerekli eğitim hamlesinin başlatılmasını, eğitim hizmetlerinin köye götürülmesi ile sağlanabileceğini belirtmiştir. Köye eğitim hizmeti 1936’da başlamış ve bu tarih de 35 bin köyde ilkokul yoktur. 16 milyon nüfusun 12 milyonu köylüdür. Bunlardan erkeklerin yüzde 76.7’sı, kadınların ise yüzde 91.8’i okur-yazar değildir. İlk adım 1926’da Milli Eğitim Bakanı Mustafa Nejat tarafından atılmış “Köy Muallim mektepleri “ açılmıştır. Daha sonra 1936’da deneme amaçlı başlayan “Köy Enstitüleri” 1940’da yasallaşarak Türk eğitim tarihinde doğan reform olmuştur. 1942’de Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü açılmış ve 1946’da sayıları 21’e ulaşmıştır. Kuruluşu üzerinden 6 yıl sonra programları ve dersleri değiştirilmiş, 1950 yılında da kapatılma sürecine girip 1954’de kapatılmışlardır. 1950’den sonra Amerikan “Marshall yardımı”nın gelişi kapatılma süreçlerininhız kazanmasına neden olmuştur. Bu yardım içinde “Köy Enstitüleri”nden vazgeçilmesini sağlayan 12 kadar eğitim projesi vardır.

KÖY ENSTİTÜLERİNİN MİMARLARI

Köy Enstitüleri’nin mimarları, dönemin Milli Eğitim Bakanı, edebiyatçı Hasan Ali Yücel (şair Can Yücel'in babası) ve eğitimbilimci, dönemin İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguçtur.

0 Yorumlar