Edebiyat öğretmeni Ömer Özcan “Türk Edebiyatında Hiciv ve Mizah” adlı bir kitap yayınlamış. Eğer hiciv ve mizah seviyorsanız İnkılap Kitapevi yayınlarından olan bu kitabı mutlaka okumanızı öneririm.

Türk edebiyatı hiciv ve mizah örnekleriyle doludur. Hiciv(taşlama,yergi) iğneler, mizah güldürür. Hiciv ve mizahın kökleri birdir. “Mizah da, hiciv de güçsüzün güçlüden öç alışıdır.” der, ozan Hasan Hüseyin.

Hicivin içinde, alay, yergi, taşlama, iğneleme, mizahın içinde komiklik,şaka, Hoşgörü ve bilgelik vardır.

Önceleri Tanrı’ya, Allah’a ve feleğe yöneltilen eleştiri okları, zamanla Emirlere sultanlar, Padişaha, din adamlarına, zorbalara ve siyaset adamlarına yöneltilmiştir.

Cennet cennet dedikleri,

Bir ev ile birkaç huri,

İsteyene sen ver onu,

Bana seni gerek seni….(Yunus Emre 13.y.y))

Denizleri yarattın sen kapaksız,

Suları yürüttün elsiz ayaksız,

Yerleri temelsiz, göğü dayaksız,

Durdurursun, acep iskancı mısın ? (Azmi Baba 14.y.y)

Bir kişinin eli darlığa düşse,

Varıp onun halin kimse sormuyor.

Sonradan da eli varlığa yetse,

Onun bildiğini alem bilmiyor…(Pir Sultan Abdal 16.y.y)

Kısmet diye ekmekçi gibi zalim-i dunun (dunun=alçak)

Çalmakla nice altının oldun mu sen ihya?

Bir müft-i İslama bu zillet yaraşır mı ?

Olsun sana lanet ulema kırması Yahya! (Nef’i 17.y.y)

Vermezdi kimse kimseye nan minnet olmasa (nan=ekmek)

Bir maslahat görülmezdi rüşvet olmasa,

Yok bi-garaz muamele ehli zamanede,

Kimse ibadet etmez idi cennet olmasa…(Şair Nabi 18.y.y),

Zamane hubuna (sevgili) meylini verme,

Kışın zemheride yaz eder seni,

Hakikatlı sanıp, sakın inanma,

Ganilik vaktinde hazzeder seni…(Ganilik=zenginlik)(Tokatlı Nuri 19.y.y)

Eylemem ölsem de kizbi ihtiyar,(kizb=yalan)

Doğruyu söyler gezer bir şairim,

Bir güzel mazmun(söz) bulunca Eşref’e,

Kendimi hicveylemesem kafirim…(Şair Eşref 20.y.y)