Herkes biiyor ki, eskiden beri beklenen zamlar başlamıştır. Her seferinde bizim devlet memur ve işçilere bir zam yaptı mı; arkasından kendisinin de zamlara başlayıp, verdiğinden fazlasını vakit kaybetmeden kasaya geri çevirir. Bunları, ben eskiden beri iyi gözlemlediğim için, devlet zamlarının geeceğini herkesten çok bekliyordum. Zamlar yapıldı da, bu derece yüksek olacağını, rüyada görsem inanmazdım. Yüzde 15 doğal gaz yüklemesi olur mu?

Doğal gaz stratejik bir madde olarak muamele görmektedir. Türkiye Amerika’ya karşı tavır sergilerse, hem Rusya ve hem de İran bizimle doğal gaz işlemlerine girişmektedirler. Yok, Türkiye-Amerika arasında iyi münasebetler sezinlenirse, hem Rusya ve hem de İran, Türkiye’ye verdikleri doğalgazda hem fiyat artırmakta ve hem de kısıntı yapmaktadırlar. Dışa bağımlılığın neticelerini bütün insanlar yakından tanıyorlar. Şunları göre göre, siz kalkıp, ham maddeyi tamamen dışardan alacağınız nükleer enerji yapımına teşebbüs edebilir misiniz? Bunlar bu yazının konusu olmasınlar.

Biliyoruz ki, doğal gaz fiyat artırımı aralık ayının son günlerinde yapıldı. Aralık ayında yakılan doğal gaz ocak içinde ödenecek. Makbuzların bu günlerde gelmesi bekleniyor. Ayın sonunda yapılan zamlar, giren ayın başında gelecek makbuzlara yansırsa, yakılmamış gazın paraları müşteriden, yani bizlerden alınmış olacaktır.

Çorum’da, bir yetkili açıklama yapmış ve ocak ayında yakılan gazın parasının, şubat ayında alınacağını bildirerek, halkımızın rahat etmesi istenmiştir. Bir çok vatandaşlarımız da bu açıklamadan rahatlamıştır. Ben bu rahatlığı pek duyamadım. Ocakta yakılan gazın parasının şubat ayında ödeneceği açıklama keyfiyeti doğrudur. Buna itiraz eden de yok. Asıl sorun, geçen aya ait bulunuyor. Kasım ayında yakılan gaz zamlı mı, zamsız mı alınacaktır? Çünkü, zam, aralık ayının sonund ayapılmıştır. Makbuzlar, ocak ayının başında kesilip müşterilere iletiliyor. Bu makbuzlar zamlı iseler, benim gibi, öteki müşterilerin de rahatlamaması gerekir. Aralık ayında zam yok. Biz, biraz da cömertce, eski fiyat üzerinde ısınmaya devam ettik. Zam, aralık ayının bitiminde yapılıyor. Bu zam, makbuzlara nasıl intikal ettirileceği keyfiyeti açıklık kazanmış olmuyor. Ocak’ta yapılan zamlı gazın makbuzlarının şubat ayında ödenmiş olmasının açıklanması, bizi tatmin etmekten uzaktır.

Bu söylediklerimiz nasıl yapılmalıdır ki, kimse yakılmamış gazın parasını ödemiş olmasın?

Bunun için, tek yanılmaz, yanılınmaz yol vardır. Makbuz veren insanların adedini biraz çoğaltarak, zammın yapıldığı güne kadar yakılan doğal gaz saatlarının tesbit edilmesi gerekir. Bir günde bu olmuş olması gerekirdi. Bu iş zor, yapılamaz denirse, ödenecek paralar adalet içinde olmayacaktır. Vatandaşlar, zammın yapıldığı günden itibaren zamlı tarife ödemekle yükümlüdürler. Bir üçüncü defa daha tekrar edelim: zam, aralık son günlerinde olmuştur. Son ünlere kadar yakılan gazın parası zamsız olacaktır. Ocak ayının her hangi gününde olursa olsun, zam yapılmış olduğundan, yapılan zam makbuzlara intikal ettirilirse, aralık ayının yakılan gazı zamlı ödenmiş olacaktır.

İşte bizi rahatsız eden de budur. Aralık ayında yakılan gaz zamlı değildir. Yönetim, bu tesbit işini bir günde yapabilme imkanlarına sahip değilse, işlemin adalet içinde olduğunu kabul etmek imkanı bulunmayacaktır.

İlan edilerek, her müşterinin, zam günü, saatındaki rakamı tesbit etmiş olması istenemez mi idi? Bu mümkündü de, bu defa da müşteriler pek düzgün etmiyecekler ve saatlarındaki rakamı daha yüksek göstererek, zamsız yakılan gazın rakamını yükseltmiş olacaktılar. Bu defa da, zamlı yakılan bir kısım gazın parasını, idare, zamsız olarak tahsil etmiş olacaktı. Bu da, elbette ki onun zararına olacaktı.

Aslını düşünürseniz, bizim memleket için doğal gaz henüz erkendir. Bundan önce, bizim evde kömür kazanı vardı ve bir senelikti. Ankara’da, Koç adamlarına bu işi sordum. Kazanı geri almadılar da, bana da, kömür düzenini bozmamamı tavsiye ettiler idi. Burası Türkiye, böyle lüks işlerin yürümesinden şüpheli olmak gerektiğini söylemişlerdir. Gaz kesintisinin olabileceğini veya fiatların çok yükselebileceğin ianlattılar idi. Adamlar evliya gibi desem, bunun evliyalık yanı da yok. Dışa bağımlı olunca, bu gidişatının başka türlü yürüyüşü olur mu?