İster devlet protokolünde, isterse özel hayatta, saygısızlara saygılı davranılmak adet değildir. Benim dedem, annemin babası Süleyman efendi, böyle hareketler için amprik bir formül önerirdi. “Ele karşı el oturacaksın, aksi halde, senin korktuğuna hükmedilir” derdi. Yani, adam, yaptıklarını bir saygısızlık olarak anlamaz, bunlar böyle anlıyor, der. O zaman, dedemin dediklerini yapmanızda fayda vardır demektir.

Bizim sayın Başbakanımız ABD’ne, Amerika’nın sayın Başkanını ziyarete gitti. Sayın Bush, bizim başbakanımızı çalışma odasında kabul etmiştir. Oturur durumda kabul etmiştir de demiyoruz. Başkan kötürüm olmadığına göre, her halde ayakta karşılamıştır. Resimleri görmediğimiz için, bir şey diyemiyoruz. Oturur durumda karşılasa ne olacaktı ki; sanki Başbakanımız, uzatılan eli sıkmadan odadan geri çıkıp ta memlketimize mi dönecekti!

Bizim Başbakanımızdan sonra da, ABD Başkanı’nı Fransız Cumhurbaşkanı ziyaret etti. Sarkozy yalnızdı. Karısından ayrılan bir insan, Fransız Cumhurbaşkanı da olsa, hemen evlenecek değildir. Evli bir Fransız Cumhurbaşkanı da, eşi yanında olmadan dış ziyarete çıkamaz. Sayın Sarkozy, Amerikan Başkanı sayın Bush tarafından, Beyaz Ev’in dış merdivenlerinde, kırmızı halının serildiği yerde karşılamıştır. Bu farkı bizim Türkler farketmezler mi? Protokol, devlet için eşittir. Kennedy, Habeşistan Kralını da, İngiliz Kraliçesi gibi karşılardı. Hatta, Habeşistan Kralı, yakın arkadaşları arasında bulunuyordu. Sayın Bush, niçin çeşitli protokol uygulamakta ısrar ediyor? Orasını yalnız Bush biliyor.

Şimdi, Arabistan Kralı’nın Türkiye’yi ziyareti bir sorun oldu çıktı. Daha eski ziyaretleri de ben hatırlıyorum. Arabistan krallarının Atatürk’ün mozolesini ziyaret etmediklerini ben biliyorum. Osmanlı padişahları yaşar olsalar, böyle bir protokol eksikliğinden dolayı, Kralı, Çankaya kapısından memleketine geri gönderirlerdi. Atatürk yaşar olsa, bu kral ziyaret talebinde bulunamazdı. Bizim yöneticilerimiz, protokolda olmayanları da tatbik etmek suretiyle, adeta Kral hazretleri için ek protokol icat etmişlerdir.

Suudi itikatına göre, mezar ziyareti yasakmış. Buna itiraz edenimiz yok. Yalnız, ziyaret ettiği ülkenin bir protokolü var. Bütün devletler buna uyarlar. Türkiye’yi ziyaret eden diğer müslüman memleketlerin devlet adamları da böyle hareket ederler. Bunlar bizim adetimiz değil diyenlere hiç rastlanmadı. Suudi devlet adamları için, daha önce de işaret ettim, bu olaylar tekerrür etmiştir. Devlet adamlarımız tarafından da sorun yaratılmak istenmemiştir. O takdirde, bu şart önceden bildirilir. Kabul görmediği takdirde, ziyaret te iptal edilir. Suudi krallığı memleketimize hayat suyu aşılayacak ta değildir. Bir devlet, her ziyaret isteğini kabul etmek zorunda da değildir. Daha önceki bir yazımızda emniyet sorunları öne sürülerek, Adnan Menderes’in ziyareti Amerikan  devleti tarafından kabul edilmemişti. Menderes söz dinlemeyince, bir çiftlik sahibi dostu kendisini kabul etmişti.

Kralın otelde ziyaretine gelince, bizim Cumhurbaşkanımız için hiç te doğru bir hareket olmamıştır. Her gün, Dünyada devlet başkanlarının seyahatları hakkında haberler diliyor veya gözlemliyorsunuz. Otelinde ziyaret edilen bir devlet başkanı olayı haberine rastlayan var mıdır? Her ülkenin protokolü bu ziyarete aykırıdır. Misafir eden devletin devlet başkanı, misafir devlet başkanının protokol gereklerien uygun olarak kabul eder. Mesele de böylece biter. Ülkemizin Cumhurbaşkanı, Başbakanı da yanına alarak, protokol dışı otel ziyareti yapıyor. Bu ziyaretin hiç bir anlamı yoktur. Hiç bir gereği de yoktur. Gerekli ve de zorunlu olmayan bir ziyaretin yapılışını anlamıyoruz. Misafir Kral, zorunlu olan protokol ziyaretini bile, inancından dolayı yapmıyor. Özür dilediğini de duymuş değiliz.

Kralın bu hareketi, kendisi ve memleketinin insanları tarafından başka türlü de tefsir edilebilir. Bizim kral ne imiş te diyenler dahi olacaktır. Kral, kendisi de yaptığından bir böbürlenme payı çıkarabilir. Bunlara sebebiyet verimesinin her biri bir yanlışlığın işareti olarak kalacaktır. Devletler arasında her şey karşılıklı olacaktır.