Bir iş yapmak için veya başkasına bir iş yaptırabilmek için, önce güven uyandırmanız gerekir. Gerekli güveni uyandırmışsanız, işler yürüyecektir. Karşı taraf, arada bir ortaya çıkacak arızaları anlayışla karşılayacak ve size yardımcı olacaktır. Aksi varit ise, sizin kasıtlı yaptığınız şüphesi kendisinde uyanacaktır.

Tarihi bir örnekle, ne demek istediğimi okuyucularıma anlatmak isterim. Hafızalarımızı zorlayarak, elbette ki okuyucu o zaman doğmuş ise, geçmiş olayları hatırlayalım. İkinci Dünya savaşının içinde bulunuyoruz. Churchıll ile Rcosvet, Mısır’ın başşehri Kahire’ye gelmişler. Alman savaş uçaklarının tehdidi altında, bir felakete meydan vermeden, Londra’dan kalkıp Kahire’ye gelmek aslında bir cesaret işidir. Her iki devlet adamında da bu cesaret vardır. Gelmişler ve bizim Cumhurbaşkanımız İsmet Paşa ile de, Kahire’de konuşmak istemişlerdir.

Akdeniz bütün tehlikeleri taşımaktadır. Bu arada, Londra’da yapılmış olan iki savaş gemimizi alıp getirmek için Refah vapuru ile gemileri kullanacak insanlarımız Mısır’a gönderilmişti. Refah vapurumuz insanlarımızı Mısır’a götürecek, Mısır’dan da uçakla Londra’ya ulaşılacak idi. Refah vapuru, Akdeniz’in ortasında torpillenip batırıldı. Pek çok yetişmiş gemicimiz şehit oldu. Aralarında birkaç kişi de yüzerek kurtulabilmişti. Bu işi kimlerin yaptığı hala bilinmiş değildir. İşi, Almanlar İngilizlerin, İngilizler de Almanların üzerine attılar. Tıpkı, Atina’da Akropol bombardımanı gibi, iş ortada kaldı gitti.

İşte, böyle bir zamanda, Cumhurbaşkanı İsmet Paşa, Churchıll  ve Roosvelt tarafından Kahire’ye çağırılıyor. İsmet Paşa canını sokakta bulmadı. Refah vapuru faciasından sonra, Türk Cumhurbaşkanı itimat edip te Kahire’ye nasıl gidecektir?

İngiliz ve Amerikan devlet adamları bu şüpheyi anlamış olacaklar ki, çok büyük bir incelikle şüphe bulutlarını kaldırmayı bilmişlerdir. İngiliz Başbakanı Churchill, İsmet Paşa’yı almak üzere gönderilen uçağın pilotluğuna binbaşı olan kendi oğlunu memur etmiştir. O zaman, bu pilot seçimi pek te iyi anlaşılmış olmadı ama, bunun başka bir anlayış şekli de olamaz. İsmet Paşa’yı ortadan kaldırmak için, Churchill oğlunu feda edemez. Ve İsmet Paşa, Churchill’in oğlunun kulandığı uçakla Kahire’ye gitmiştir. Aynı uçak ve aynı pilotla da Türkiye’ye geri dönmüştür. Churchill bunu, sırf İsmet Paşa’da emniyet uyandırmak için yapmıştır. Onun için diyoruz ki, bir iş yapmadan önce, onun emniyetini uyandırmanız gerekiyor.

Bu yazdıklarım, Türkiye’de pek çok şey için kullanılabilir. İşi genişletip te anlaşılır olmaktan çıkarmamak için, bir noktada ağırlık kazandırmak istiyoruz. Şu söz konusu edilen Anayasa taslağı üzerinde şüpheler uyandırılmıştır. Taslak üzerinde yapılan ve birbirini tutmayan konuşmalar, pek çok insanın zihnini karıştırmıştır. Burada kafası karışanlar sadece rektörler değildir. Bizim de kafamız çileden çıkmıştır. Biz kim mi oluyoruz? Biz Türkiye Cumhuriyetinin vatandaşları bulunuyoruz efendim. Çıkarılacak yeni Anayasa da, bizim milletimiz için çıkarılıyor. Bize ilgilenmeyin diyemezsiniz. Biz, Anayasa ile ilgilenmezsek, ne ile ilgileneceğiz? Yarın, meclisten taslak geçtikten sonra, referandum için bizim oyumuza da başvuracağınıza göre, biz öyle kenara bırakılacak cinsten olmamamız gerekir. Vatandaşın ne demek olduğunu herkes bu memlekette artık iyice biliyor.

“Rektörler de kim oluyor?” denemez. Önce nezaketen denemez. Rektörler çok mühim insanlardır. Bu mühim insanlar olmaları keyfiyeti sadece bize göre de değildir. Rektörler, her ülkede mühim insanlardır. Rektörler, her ülkede konuşurlar ve hiç birinde de azarlandıkları görülmemiştir. Menderes rahmetli de bir defa, o zaman tek rektörümüzü azarlamıştı. Kimse de sempati ile karşılamamıştı. Bu gün, yüzü aşkın rektöre ülke sahip bulunuyor. Rektörler için söylenen yakışıksız sözler tasvip edilemez. Herkes ağzı olduğu için konuşmamalı, aklı olduğu için konuşmalıdır. Hem üniversitelerde ve hem de her yerde önce güven uyandırılmalıdır ki, işler karşıt dirençle karşılanmadan uyum içine girsinler.

.

.

.