Çeşitli yönetim şekilleri, bütün tarih kitaplarında yerlerini almışlardır. Hepsinin iyilikleri görüldüğü gibi, kötülükleri ve hatta akıl dışı olanları da vardır. Şu son asır, yönetimlerin çeşitlerini bize göstermiştir. Herkes te , demokrasinin, kötülükleri en az olan olduğuna müttefiktir. Demek istiyorum ki, hatasız olanı yoktur ve en iyisinin, daha doğrusu, hatasının daha da az olanının bulunacağı hakkındaki ümitlerini insanlar kaybetmemişlerdir. Bundan da şunu çıkarmak istiyoruz ki, ümitle yaşamak, insanları hayata bağlıyor. Bu bakımdan, dinlerin hepsine büyük saygı duymak gerekir. Her din, hatta çok tanrılılar dahi, insanları ümitsiz bırakmamışlardır.

Bizim Türkiyemiz de, insanlarımızın pek çoğunda Amerika hayranlığı vardır. Bu Amerikan hayranlığı besleyen insanların çoğunun da, Amerikan kültürü ve hatta siyaseti hakkında bir fikirleri yoktur. Hatta, Amerika’yı en hatasız ülke kabul eden devlet adamlarımız bile görülmüştür.

Amerika’nın demokratik bir ülke olduğunda bizim de bir diyeceğimiz yoktur. Ancak, Amerikan yönetimini hatasız kabul etmek pek mümkün olamaz. Amerikan sisteminde, kendilerine göre, bir denge tutturulmuştur. Senato, Amerikan başkanını görevden alabilir ve Amerikan başkanı da, dengeye getirirse, Senatoyu feshedebilir. Bu dengenin, Amerikan yönetimini hatadan alıkoyduğu kabul edilemez. Amerikan başkanı çok büyük yetkiler kullanmaktadır. Vietnam savaşında, Irak savaşında hakim rolü Amerikan başkanları oynamışlardır. Savaş ilan edilmiş duruma gelince, her kurum, başkanın bu emrivakisini kabul etmek zorunda kalıyor. Vietnam’dan Amerikan devleti 60 bin ölü ile dönmüştür. Bu savaşa bir sebep yoktu. Buradaki Amerikan çıkarları barış içinde yoluna konabilirdi. Irak savaşını da sayın Bush icat etmiştir. Gösterdiği sebeplerin hepsinin yalan olduğunu bütün Dünya öğrenmiş olduğu halde; Bush’u zamanı gelmeden, görevinden uzaklaştırmak imkanı yoktur. Amerika’nın Kuzey Irak’ta başarısı mümkün görünmüyor. Savaş, Amerika’ya pahalıya gelmiştir. Daha nelerin kaybedileceği de biliniyor değil.

Bize göre, Amerika bu olaydan da ders çıkaracak değildir. Amerikan milleti ve yönetimi, çok büyük bir kudretin sahibi olduklarının bilincindeler. Sadece onlar değil, herkes, bu arada biz de, bu kudretin farkındayız. Ancak, tepelenecek, terbiye edilecek milletlerin de saman alevi oldukları düşüncesi de doğru değildir. Bıçak kemiğe dayanınca, en cılız milletler bile, kendilerini göstermeye yeltenirler. Zaten o zaman, şuurdan pek te bahsedilemez. Bazı milletler de yenilir ve belki de, vakit geldi ise, tarihten silinebilir. Ancak, kendisi yıkılıp giderken, birlikte büyük şeyler de götürebilir. İşte, devlet adamı, bunların hesaplarını yapabilendir. Bizden biri, adına layık olmadığınız biri, taarruza uğramadan savaşın cinayet olduğunu söylemiştir. Milletimiz de, onun nasihat içinde kalmasını bilmiş ve 85 senedir savaş düşünmemiştir.

Bazı milletler veya devlet adamları, yaptıkları hatayı üçe çıkarmadan idrak eder duruma gelmezler. Benim sanıma göre, Irak savaşı bittikten sonra, Amerika bir üçüncü savaşın daha çıkaranı olacaktır. Hesaplar tutturulmazlarsa, bu üçüncü hata, insanlığın üçüncü büyük savaşı da olabilir. Bütün delilik Hitler’le sona ermiş değildir. Biz yine ümit etmek isteriz ki, şimdilik daha dostumuz olan Amerika, bu üçüncü hatayı yapmış olmasın.

Bizim, kıymetli bir söz etmiş sevilmeyen bir adamımız daha var. Hani, şu 80 küsur yaşında başına taş vurulan adam. İsmet Paşa, deyip te sinirlenmenize sebep olmak istemedim ama, ifadelerle de İsmet Paşa’yı canlandırmadım. İşte bu Paşa da, kızdığı bir zamanda, tarihe geçecek bir söz söylemiştir. İsmet Paşa’nın hangi sözü tarihe geçmiyecektir ki! İsmet Paşa “Ben büyük hatalar yapmış bir insanımdır. Ancak, bir meziyetim vardır ki, bir yaptığım hatayı bir daha yapmam.” Böyle bir söz küçük olur mu?

Amerika’da her şey var da, bir yaptığı hatayı bir daha yapmayacak devlet adamı yok. Keşke, Amerikan devletinin bu korkunç kudreti ehil insanlar elinde olsaydı, demeyelim mi?

.

..

.

.