30.06.2021, 00:03 56

CAHİLİYE DÖNEMİ

Hasan Ali KALAYOĞLU

Hasan Ali KALAYOĞLU

Aslında bu isim Arabistan’da İslâmiyet öncesi yaşanan putperest dönem için kullanılır ama günümüzde de benzer durumlar görüldüğü için bu başlığı kullanmayı uygun buldum.

Bakıyorum da, Google, Facebook, WhatsApp, vb. denilen ve her şeyden haberi olan dedikodu sistemleri ortaya çıkalı beri, herkes her konunun uzmanı olup çıktı. Paylaşımların altına yapılan çokbilmiş yorumlara şöyle bir göz atıldığında ne demek istediğim kolayca anlaşılır. Üstelik de başka görüşe savunma olanağı bırakmayacak kadar kesin ve “bu budur” deyip noktayı koyarak işi bağlayan, her şeyi bilip her şeyden haberi olan yorumlar bunlar.

Bunun nedenleri üzerinde düşünürken, geçenlerde okuduğum bir araştırma geldi aklıma. Adını, araştırmayı yapan Justin Kruger ve David Dunning adlı iki ABD'li psikiyatri uzmanının soyadlarından alan ve “Dunning-Kruger Sendromu” olarak bilinen bir araştırma. Bu iki bilim adamının kanıtlamaya çalıştıkları temel düşünce ise şu:

"Cehalet, bireyin kendine olan güvenini artırır."

Fizyolojik ve zihinsel alanlarda yıllarca süren araştırmalar ve yapılan çeşitli uygulamaların sonucunda şu bulgulara ulaşılmış:

•Niteliksiz insanlar ne ölçüde niteliksiz olduklarının farkında bile değildirler.

•Niteliksiz insanlar, var olduğuna inandıkları ama aslında olmayan niteliklerini daha da abartma eğilimindedir.

•Niteliksiz insanlar, gerçekte nitelikli olan insanların niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler.

•Niteliksiz insanların nitelikleri belli bir eğitimle artırılırsa, kendi niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar.

Bitmedi...

Araştırmayı genelleyebilmek için, Cornell Üniversitesi'ndeki öğrencilerden oluşan deneklere bir test sınavı uygulanmış ve sonunda katılımcılara "sınavınız nasıl geçti?" diye sorularak öğrencilerden yanıtlar istenmiş.

Soruların yüzde 10'una bile doğru yanıt veremeyenlerin “kendilerine güvenleri” müthiş olmuş. Onların, "testin en az yüzde 60'ını doğru yaptıklarını" düşündükleri; hatta "iyi günlerinde olmaları halinde yüzde 70 başarıya bile ulaşabileceklerine inandıkları" ortaya çıkmış. Diğer yanda, soruların yüzde 90'ından fazlasını doğru yapanlar ise “en alçakgönüllü” deneklermiş; çünkü ancak yüzde 70' ini doğru yaptıklarını düşünüyorlarmış.

Aynı durumu dershanede rehber öğretmen olarak çalışırken ben de defalarca yaşadım. Liselere ve üniversitelere giriş sınavlarına hazırlanan öğrencilerin sınav çıkışında söyledikleri de bundan pek farklı değildi. Yıl içinde gerekli çalışmayı yeterince yapmayan geri durumdaki öğrenciler, sınavın çok iyi geçtiğini ve yüksek bir puan alacaklarını büyük bir güven ve inançla söylerken, sınava çok iyi hazırlanan öğrenciler daha temkinli konuşuyor ve alçakgönüllülüğü elden bırakmayarak “fena değildi” diye yanıt veriyorlardı.

İşte Dunning-Kruger Sendromu denilen de bundan farklı bir şey değil. Araştırma sonucunda ulaşılan temel sonuç şöyle özetlenmiş:

•“İşinde çok iyi olduğuna” yürekten inanan ama aslında yetersiz ve yeteneksiz kişi, kendini ve yaptıklarını övmekten, her işte öne çıkmaktan ve aslında yapamayacağı işlere talip olmaktan hiçbir rahatsızlık duymadığı gibi her şeyin hakkı olduğunu ve yapabileceğini düşünür! Ancak bu ‘cahillik ve haddini bilmeme’ karışımı kişiye mesleki açıdan müthiş bir itici güç oluşturup yetenekli olana göre avantaj sağlar. Böylece ‘eksiler’ kariyer açısından ‘artıya’ dönüşür. Sonuçta, ‘kifayetsiz muhteris (yetersiz ama hırslı olan)’ her zaman ve her yerde daha hızlı yükselir…

•Gerçekten bilgili ve yetenekliler ise, ‘fazla alçakgönüllü' davranarak öne çıkmayıp yüksek görevlere talip olmak yerine, birileri tarafından fark edilmeyi beklerler. Ayrıca beklerken kırılarak kendilerini daha da geriye çektikleri için üstleri tarafından ‘hırs eksikliği’ ile suçlanırlar..." Bu nedenle de fazla alçakgönüllü olanlar hiçbir zaman layık oldukları yerlere gelemeyip yeteneksizlere göre hep geri planda kalmaya mahkum olurlar!...

"Siz de çevrenize şöyle bir bakın" diyeceğim ama eminim bu satırları okurken bile aklınızdan bir dolu yüz, bir dolu isim geçti... Hatta ufaktan ufağa “acaba ben hangi gruptayım?” diye kendi kendinizi bile sorgulamaya başladınız.

Bu arada bir soru takıldı kafama: Acaba, ülkemizi geçmişte ve şimdi yönetenlerin yüzde kaçı birinci gruptandır dersiniz? “Hepsi” mi dediniz; öyle gibi duydum da! İnşallah yanlış duymuşumdur. Gerçi hala “kalkınmakta olan ülkeler” grubunda yer almamız, yönetenlerin yetenekleri hakkında yeterince ipucu veriyor ya neyse…

Yazımı, Bertrand Russel'in bir sözüyle bitireyim; çünkü söylemek istediklerimi çok güzel özetliyor:

“Dünyanın sorunu, akıllılar hep kuşku içindeyken aptalların küstahça kendilerinden emin olmalarıdır.”

DÜŞÜNEN SÖZLER:

•İnsanlara cehaletlerini tanıtmak imkânsızdır. Zira cehaleti tanıyabilmek için de bilgi lazımdır; dolayısıyla cehaletini görebilen cahil değildir. J. TAYLOR

•Cahil insanlar kendilerini mükemmel görürken; zeki insanlar yeteneklerini hafife alır. Albert EİNSTEİN

•Cehalet ne güzel şey! Her şeyi biliyorsun. EİNSTEİN

•Boş bir kafa, şeytanın çalışma odasıdır. PLATON

•Sarhoş er-geç ayılır ama cahil asla! MACAR ATASÖZÜ

•Bir delil ile kırk âlimi yendim de, kırk delil ile bir cahili yenemedim. MEVLANA

•Bazen öyle diplomalı insanlar görüyorum ki, bu kadar cehalet ancak eğitimle mümkündür diyesim geliyor. Vedat TÜRKALİ

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
parçalı bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 15 24
6. Galatasaray 15 23
7. Başakşehir 14 22
8. Karagümrük 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Antalyaspor 14 18
13. Altay 15 18
14. Gaziantep FK 14 18
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 13 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Tuzlaspor 13 21
7. İstanbulspor 14 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Gençlerbirliği 14 20
10. Samsunspor 13 19
11. Adanaspor 15 19
12. Menemenspor 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Southampton 15 16
15. Everton 14 15
16. Leeds United 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 14 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 15 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7

Gelişmelerden Haberdar Olun

@