09.09.2020, 00:02 196

ATATÜRK VE LATİFE HANIM

İsmail HABOĞLU

İsmail HABOĞLU

Atatürk’le başladık ya; bugün de size, pek bilinmeyen Atatürk ve Latife Hanım ilişkisinden bir kesit anlatacağım.

Atatürk’ün boşandıktan sonra, yakın çevresine, ‘Latife Hanım, kafamda bir çiviydi; söküp attım. Ama yeri hep boş kaldı; onu çok arıyor ve çok özlüyorum …’ dediği Latife Hanım; uzun süredir görmediği (boşandığı) eşini, Dolmabahçe Sarayı’ndaki odasında; bitkin bir halde, ölümü bekleyen halini görünce çok kötü olur, konuşamaz.

Onu teselli etmek Atatürk’e düşer.

Latife Hanım’a, hastalığını ve öleceğini anlattıktan sonra; “İkimiz de çok yanlış işler yaptık Latife çok… Ancak her ikimiz de hatalarımızdan pişman olacak, bunu dillendirecek yapıda kişiler değiliz. Yaptığımız hatalarımızı; onurumuzla, gururumuzla taşıdık ve sakladık. Onun için ben üzülmüyorum sen de üzülme Latife” der.

Ve ekler; “Unutma, ayrılırken bana asker sözü verdin. Sen benim yaverimdin, yaverim olarak da kalacaksın Evliliğimiz ve özel hayatımız konusunda hiç kimseye en ufak bir şey söylemeyeceksin. Bu sözünü hiç unutma.”

Evliliği boyunca saygıda hiç kusur etmediği Latife Hanım’a; “Üzülme Latife, Cennette, senin gibi kadife tenli, kara gözlü huriler varmış…” esprisiyle de veda eder.

Eşinden özel hayatları hakkında konuşmama sözü alan Atatürk, Latife Hanım’a, “Ben öldükten sonra ortalık karışabilir. Ortalık düzelinceye kadar yurtdışına çık lütfen” uyarısında bulunur.

Dolmabahçe’den perişan halde çıkan Latife Hanım, ağlaya ağlaya, alelacele bir iki eşyasını alıp, aynı gün İsviçre’ye gider. Ailesi valizlerini sonradan gönderir.

* * *

Latife Hanımın yeğeni Mehmet Sadık Öke (yıllar sonra);Teyzesi Latife Hanım’ın; kansere yakalandığını, bu durumu ailesinden sakladığını; ailesi öğrenince de; “Ben yaşarken iki kere öldüm zaten; biri boşandığımda (1925), diğeri Kemal öldüğünde (1938)… Bundan sonra gerçek anlamda ölsem ne olur, ölmesem ne olur…” dediğini anlatır.

* * *

Ve bir başka bilinmeyen…

Atatürk, Avrupa’da eğitim görmüş, üç lisan bilen, ata binen, araba kullanan teyzem için; ‘o benim dişi versiyonum’ dermiş.

Olmasını istediği hayalindeki Türk kadınını, kanlı canlı karşısında görünce; hayallerinin ve özlemlerinin ilahi takdiri olarak görmüş (herhalde) teyzemi…

Latife Hanım’ı, gücünün ve düşüncelerinin yansıması olarak gördüğü için bu güce aşık olmuş (galiba) Atatürk.

Ama daha sonra bu güç, kendisine ağır gelmeye; eşi ile silah ve masa arkadaşları arasında kalmaya başlamış.

Gündüz, yoktan var edilmiş bir ülkeyi diriltme çalışmaları; akşamları da o günün değerlendirildiği, yarınların tartışıldığı, kurulan ya da kurulması düşünülen fabrikaların, açılması gereken kara ve tren yollarının tartışıldığı içkili sofralar…

Latife teyzem, işte bu duruma isyan etmiş ve Atatürk’ten bir kadehte kalıp, masa arkadaşlarına ayırdığı vakti kendisine ayırmasını istemiş.

Ama o bir Atatürk, oturulan mekân da Atatürklü bir içki sofrası. Atatürk bırakmak istese de arkadaşlarının onu bırakması olacak şey değil.

Paşa, o sofralara otursa bir türlü, oturmasa bir türlü…

İki arada bir derede Paşa.

Boşanmaya giden süreç de böyle başlıyor.

* * *

30 Eylül 1924.

Erzurum’da büyük bir deprem oluyor.

Paşa kısa bir süre önce kalp krizi geçirmiş. Yorgun(lar).

Ama Erzurum’a gidip, Erzurum halkıyla birlikte olup, yaşanan acıyı da birlikte paylaşmak durumundalar.

Erzurum’a gidiyorlar.

Latife Hanım, orada içmemesi konusunda Paşa’dan söz alıyor.

Yaşanan depreme, yaşanan acılara rağmen çok büyük bir coşkuyla karşılanıyorlar Erzurum’da..

Yıkılan, yerle bir olan deprem bölgesini birlikte dolaşıyorlar.

Ama burası Türkiye…

Bu ülkede sorunlar, yemek masasında dillendiriliyor.

Sofraya oturuluyor.

Laf lafı, kadehler kadehleri kovalıyor.

Teyzem, ‘Kemal kalkalım’ diyor.

Paşa, ‘birazdan’ diyor.

Paşanın dediği “o birazdan” denen süre uzadıkça uzuyor.

Teyzem bir kez daha “kalkalım” deyince; Paşa ‘Siz kalkınız Latife Hanım’ diyor.

Teyzem belli etmiyor ama çok bozuluyor, kalkıp gidiyor.

Boşanmanın çanı o gün, o dakika çalıyor.

* * *

Latife teyzem, ‘Etrafta o kadar çok ‘halden anlamaz’ vardı ki; nasıl baş edeceğimi bilemedim’ derdi.

Çok hay huylu bir evlilik geçiriyorlar.

E kolay değil tabii ki…

Yeni bir devlet kuruluyor. Lozan yeni imzalanıyor. Irak ve Suriye hattında henüz sınır belirlenmemiş.

Konuşulacak, tartışılacak o denli çok sorun var ki…

Bu arada peş peşe suikastlar düzenleniyor.

Bütün bu hengâmenin arasında evliliklerini sürdürmeye çalışan bir çift.

Bir müddet sonra yoruluyorlar…

Olmuyor. Yürümüyor bu evlilik.

Atatürk, boşanmayı öneriyor ama Teyzem kabul etmiyor.

Ayrılmaları halinde kocasına doğru dürüst bakılmayacağının bilincinde çünkü.

Ama boşanalım diyen de Atatürk.

Boşanıyorlar.

2,5 yıl evli kalıyorlar.

Boşandıktan sonra tek bir telefon konuşmaları var.

Tatsız bir konuşma…

Teyzem, gizli bir polisin kendisini izlediğinin ayırdına varıyor.

Doğal olarak çok sinirleniyor. O sinirle de Paşa’yı arıyor. Tatsız bir üslupla, neden izlendiğini soruyor.

Şaşırıyor Paşa. O bu olaya Teyzemden daha fazla sinirleniyor.

Dönemin (galiba) MİT Başkanı Şükrü Kaya’ya; ‘Siz kim oluyorsunuz da benim karımın arkasına polis takıyorsunuz!?’ diyor. (Paşanın bu olaya çok sinirlendiği; o sinirle, camı pencereyi kırdığı söylenir.)

Bu olayın sonunda Teyzeme, evliliklerini sembolü beyaz güller gönderiyor.

* * *

Serbest Fırka kurulacağı zaman Fethi Bey ve eşi Galiba Hanım tekrar bir araya gelmeleri için büyük çaba sarf ediyorlar.

Fethi Bey ve eşinin bu çabalarına Makbule Hanım da katkıda bulunuyor.

Ama bu girişimi, “olmayacak bir dua” diye niteleyen Teyzem kabul etmiyor.

Teyzem diyor ki; ‘İkibuçuk yıllık evliliğimiz süresince şunu görüp, anladım ki; O ülkesiyle evli. Tüm amacı ve tüm dünyası; ülkesini, çağdaş uygarlık düzeyine eriştirmek. Gözü ve gönlü ülkesinden başka bir şey görmez, görmüyor. Ülkesiyle yatıp, ülkesiyle kalkıyor. Rahat bırakmak gerekiyordu adamı…’

* * *

Baba evine dönen teyzem, 1938 yılının Ekim ayında gelen telefonla Dolmabahçe Sarayına gidiyor ve taparcasına sevdiği eşini ölüm yatağında görüyor.

Sonrası malum…”

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
17°
parçalı bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@