09.09.2020, 00:02 171

ATATÜRK VE LATİFE HANIM

İsmail HABOĞLU

İsmail HABOĞLU

Atatürk’le başladık ya; bugün de size, pek bilinmeyen Atatürk ve Latife Hanım ilişkisinden bir kesit anlatacağım.

Atatürk’ün boşandıktan sonra, yakın çevresine, ‘Latife Hanım, kafamda bir çiviydi; söküp attım. Ama yeri hep boş kaldı; onu çok arıyor ve çok özlüyorum …’ dediği Latife Hanım; uzun süredir görmediği (boşandığı) eşini, Dolmabahçe Sarayı’ndaki odasında; bitkin bir halde, ölümü bekleyen halini görünce çok kötü olur, konuşamaz.

Onu teselli etmek Atatürk’e düşer.

Latife Hanım’a, hastalığını ve öleceğini anlattıktan sonra; “İkimiz de çok yanlış işler yaptık Latife çok… Ancak her ikimiz de hatalarımızdan pişman olacak, bunu dillendirecek yapıda kişiler değiliz. Yaptığımız hatalarımızı; onurumuzla, gururumuzla taşıdık ve sakladık. Onun için ben üzülmüyorum sen de üzülme Latife” der.

Ve ekler; “Unutma, ayrılırken bana asker sözü verdin. Sen benim yaverimdin, yaverim olarak da kalacaksın Evliliğimiz ve özel hayatımız konusunda hiç kimseye en ufak bir şey söylemeyeceksin. Bu sözünü hiç unutma.”

Evliliği boyunca saygıda hiç kusur etmediği Latife Hanım’a; “Üzülme Latife, Cennette, senin gibi kadife tenli, kara gözlü huriler varmış…” esprisiyle de veda eder.

Eşinden özel hayatları hakkında konuşmama sözü alan Atatürk, Latife Hanım’a, “Ben öldükten sonra ortalık karışabilir. Ortalık düzelinceye kadar yurtdışına çık lütfen” uyarısında bulunur.

Dolmabahçe’den perişan halde çıkan Latife Hanım, ağlaya ağlaya, alelacele bir iki eşyasını alıp, aynı gün İsviçre’ye gider. Ailesi valizlerini sonradan gönderir.

* * *

Latife Hanımın yeğeni Mehmet Sadık Öke (yıllar sonra);Teyzesi Latife Hanım’ın; kansere yakalandığını, bu durumu ailesinden sakladığını; ailesi öğrenince de; “Ben yaşarken iki kere öldüm zaten; biri boşandığımda (1925), diğeri Kemal öldüğünde (1938)… Bundan sonra gerçek anlamda ölsem ne olur, ölmesem ne olur…” dediğini anlatır.

* * *

Ve bir başka bilinmeyen…

Atatürk, Avrupa’da eğitim görmüş, üç lisan bilen, ata binen, araba kullanan teyzem için; ‘o benim dişi versiyonum’ dermiş.

Olmasını istediği hayalindeki Türk kadınını, kanlı canlı karşısında görünce; hayallerinin ve özlemlerinin ilahi takdiri olarak görmüş (herhalde) teyzemi…

Latife Hanım’ı, gücünün ve düşüncelerinin yansıması olarak gördüğü için bu güce aşık olmuş (galiba) Atatürk.

Ama daha sonra bu güç, kendisine ağır gelmeye; eşi ile silah ve masa arkadaşları arasında kalmaya başlamış.

Gündüz, yoktan var edilmiş bir ülkeyi diriltme çalışmaları; akşamları da o günün değerlendirildiği, yarınların tartışıldığı, kurulan ya da kurulması düşünülen fabrikaların, açılması gereken kara ve tren yollarının tartışıldığı içkili sofralar…

Latife teyzem, işte bu duruma isyan etmiş ve Atatürk’ten bir kadehte kalıp, masa arkadaşlarına ayırdığı vakti kendisine ayırmasını istemiş.

Ama o bir Atatürk, oturulan mekân da Atatürklü bir içki sofrası. Atatürk bırakmak istese de arkadaşlarının onu bırakması olacak şey değil.

Paşa, o sofralara otursa bir türlü, oturmasa bir türlü…

İki arada bir derede Paşa.

Boşanmaya giden süreç de böyle başlıyor.

* * *

30 Eylül 1924.

Erzurum’da büyük bir deprem oluyor.

Paşa kısa bir süre önce kalp krizi geçirmiş. Yorgun(lar).

Ama Erzurum’a gidip, Erzurum halkıyla birlikte olup, yaşanan acıyı da birlikte paylaşmak durumundalar.

Erzurum’a gidiyorlar.

Latife Hanım, orada içmemesi konusunda Paşa’dan söz alıyor.

Yaşanan depreme, yaşanan acılara rağmen çok büyük bir coşkuyla karşılanıyorlar Erzurum’da..

Yıkılan, yerle bir olan deprem bölgesini birlikte dolaşıyorlar.

Ama burası Türkiye…

Bu ülkede sorunlar, yemek masasında dillendiriliyor.

Sofraya oturuluyor.

Laf lafı, kadehler kadehleri kovalıyor.

Teyzem, ‘Kemal kalkalım’ diyor.

Paşa, ‘birazdan’ diyor.

Paşanın dediği “o birazdan” denen süre uzadıkça uzuyor.

Teyzem bir kez daha “kalkalım” deyince; Paşa ‘Siz kalkınız Latife Hanım’ diyor.

Teyzem belli etmiyor ama çok bozuluyor, kalkıp gidiyor.

Boşanmanın çanı o gün, o dakika çalıyor.

* * *

Latife teyzem, ‘Etrafta o kadar çok ‘halden anlamaz’ vardı ki; nasıl baş edeceğimi bilemedim’ derdi.

Çok hay huylu bir evlilik geçiriyorlar.

E kolay değil tabii ki…

Yeni bir devlet kuruluyor. Lozan yeni imzalanıyor. Irak ve Suriye hattında henüz sınır belirlenmemiş.

Konuşulacak, tartışılacak o denli çok sorun var ki…

Bu arada peş peşe suikastlar düzenleniyor.

Bütün bu hengâmenin arasında evliliklerini sürdürmeye çalışan bir çift.

Bir müddet sonra yoruluyorlar…

Olmuyor. Yürümüyor bu evlilik.

Atatürk, boşanmayı öneriyor ama Teyzem kabul etmiyor.

Ayrılmaları halinde kocasına doğru dürüst bakılmayacağının bilincinde çünkü.

Ama boşanalım diyen de Atatürk.

Boşanıyorlar.

2,5 yıl evli kalıyorlar.

Boşandıktan sonra tek bir telefon konuşmaları var.

Tatsız bir konuşma…

Teyzem, gizli bir polisin kendisini izlediğinin ayırdına varıyor.

Doğal olarak çok sinirleniyor. O sinirle de Paşa’yı arıyor. Tatsız bir üslupla, neden izlendiğini soruyor.

Şaşırıyor Paşa. O bu olaya Teyzemden daha fazla sinirleniyor.

Dönemin (galiba) MİT Başkanı Şükrü Kaya’ya; ‘Siz kim oluyorsunuz da benim karımın arkasına polis takıyorsunuz!?’ diyor. (Paşanın bu olaya çok sinirlendiği; o sinirle, camı pencereyi kırdığı söylenir.)

Bu olayın sonunda Teyzeme, evliliklerini sembolü beyaz güller gönderiyor.

* * *

Serbest Fırka kurulacağı zaman Fethi Bey ve eşi Galiba Hanım tekrar bir araya gelmeleri için büyük çaba sarf ediyorlar.

Fethi Bey ve eşinin bu çabalarına Makbule Hanım da katkıda bulunuyor.

Ama bu girişimi, “olmayacak bir dua” diye niteleyen Teyzem kabul etmiyor.

Teyzem diyor ki; ‘İkibuçuk yıllık evliliğimiz süresince şunu görüp, anladım ki; O ülkesiyle evli. Tüm amacı ve tüm dünyası; ülkesini, çağdaş uygarlık düzeyine eriştirmek. Gözü ve gönlü ülkesinden başka bir şey görmez, görmüyor. Ülkesiyle yatıp, ülkesiyle kalkıyor. Rahat bırakmak gerekiyordu adamı…’

* * *

Baba evine dönen teyzem, 1938 yılının Ekim ayında gelen telefonla Dolmabahçe Sarayına gidiyor ve taparcasına sevdiği eşini ölüm yatağında görüyor.

Sonrası malum…”

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
parçalı bulutlu
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 15 26
4. Başakşehir 15 25
5. Fenerbahçe 14 24
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 14 18
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Erzurumspor 13 28
2. Ümraniye 14 27
3. Ankaragücü 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 13 17
14. Manisa FK 15 17
15. Denizlispor 13 15
16. Bursaspor 13 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 14 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Leicester City 14 19
11. Brentford 15 17
12. Crystal Palace 15 16
13. Aston Villa 14 16
14. Leeds United 15 16
15. Southampton 15 16
16. Everton 14 15
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 16 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7

Gelişmelerden Haberdar Olun

@