18.01.2017, 00:17 675

ARKADAŞIM GAZANFER HARZADIN’IN HAYATINDAN KESİTLER

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Prof. Dr. Ahmet SAMSUNLU

Dünkü yazımı okudu iseniz Gazanfer’in hayatında tarımın önemli bir rol oynadığını görürsünüz. Belki de bunun nedeni Gazanfer’in bir çiftçi aileden ve Harzadın köyünden gelmesidir. Kendileri Çorum’da oturmalarına rağmen büyük ağabeyi Bahattin’nin traktörü olduğunu ve çiftçilik yaptığını hatırlıyorum. Çorum’da yaşayan ailenin diğer fertlerinin de girişimci ve atılımcı olduğu bilinmektedir. Kardeşi Yaşar, Çorum’da ilk gaz dağıtımını gerçekleştirmiş ve “Hizmet Gaz” ı kurmuştur. Diğer kardeşi Osman ise, hatırladığım kadar çeşitli konularda faaliyet gösterdi. Plastik boru imalatı ve mermercilik yaptığını biliyorum. Ama kendisi Çorum’a ilk televizyonu getiren insan olarak da tanınmaktadır. Kişisel olarak bir tepeye kurduğu anten ile Çorumluların televizyon izlemesini sağlamıştır.

*

Yüksek tahsilini ve doktorasını çok hızlı bitiren Gazanfer ülkemizde bir ilke de damgasını vurmuştur. İlk Türk yapımı traktör 1963’te Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makineleri Bölümü’nde, yani o zamanki adıyla Zirai Kuvvet Makineleri Kürsüsü’nde Prof. Dr. Hamit Demirtaş önderliğinde, Doç. Dr. Süleyman Kadayıfçılar ve Asistan Dr. Gazanfer Hazardın tarafından yapılmıştır. Tamamen yerli malzeme ve birikimleriyle yaptıkları ilk yerli traktör patenti alınmıştır. Üç başarılı Türk mühendis kendi imkânlarıyla finanse ettikleri traktöre isimlerinin baş harflerinden oluşan HSG ismini verdiler. 4 ileri, 1 geri vitesi bulunan traktörün toplam ağırlığı 1 ton 50 kilogram olup hâlâ çalışabilen traktörün seri üretimi çeşitli nedenlerle yapılamamıştır. “Devrim” arabaları ile aynı kaderi paylaşan HSG’den yalnızca iki adet üretilebildi. Seri üretimi yapılamadığı için tıpkı “Devrim” gibi yapıldığı yerde yıllarca bekledi. HSG traktörü Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makineleri Bölümü’nün müzesinde sergileniyor.

İlk Türk yapımı traktör HSG

*

Gazanfer’in Zirai Donatım Genel Müdürlüğü dönemine ait herhangi bir kaynak bulamadım. Wikpedia’da, bu kuruluş hakkında bulduğum bilgiyi aynen sizinle paylaşıyorum.

“1944 yılında Türkiye Zirai Donatım Kurumu (TZDK) adı altında kurulan bir Kamu İktisadi Teşebbüsüdür. Tarımsal üretimi arttırmaya yöneliktir.

Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından özelleştirme kapsamına alınan TZDK, özelleştirilmeden önce birçok il ve büyük ilçede şubeler açmış, tarım üreticisine yönelik çeşitli çalışmalarda bulunmuştur. Bu çalışmalar kapsamında "Başak" adlı yerli traktör üretimi, çeşitli gübre ve tarım kimyasalları üretimi gibi konular bulunan TZDK, 2003 yılında özelleştirilmiştir.

Özelleştirme kararı alınmadan önce 1999 yılında 3004 adet traktör üreten TZDK'na ait Sakarya Traktör Sanayi İşletmesi’nin Adapazarı’ndaki Traktör İşletme Müdürlüğü ve Tarım Makinaları fabrikasının üretimi, 2002 yılında 220'ye düşmüştür.”

Türkiye Zirai Donatım Kurumu logosu

*

Gazanfer’in yerli üretime önem verdiği Zirai Donatım Genel Müdürlüğü döneminden sonra İzmir’de Milliyet gazetesine 1976 yılında verdiği bir beyanatta “ tüm yerli üretime yönelinmesi halinde her yıl bir traktör fabrikası kurulabileceğini” ifade etmiştir.

O tarihlerde hocalık yapan Gazanfer’in bu düşüncelerinin kendisini genç yaşta Üniversiteden emekli olup 1984 yılında TARTES TARIM firmasını kurmaya yönlendirdiğini tahmin diyorum. İzmir Gaziemir’de sera ve topraksız tarım ekipmanları üretimine başlayan TARTES bugün seralar imal etmekte ve seracılık malzemeleri satmaktadır. 

İzmir’de Yeni Asır gazetesine 2005 yılında verdiği beyanat neden böyle firma kurduğuna açıklık getirmektedir. Kendisi, iş dünyasına geçişini şöyle anlatıyor:
"Türkiye'de o zamanlar sera aletleri konusunda üretim yapan bir firma yoktu. O yıllardan beri bu işi yapmak içimde bir ukdeydi. Meslek hayatımın 25. yılında emekli oldum ve 1984'te 4 arkadaşımla birlikte bu tesisi kurduk. Daha sonra onlar ayrıldılar, ben kaldım. Zamanla arazimiz de büyüdü. Şu an 15 bin metrekare üzerine kurulu tesisimizde 12 kişi çalışıyor. Ortaklar Gümüşköy'de de bir araştırma tesisimiz var."
Yıllık satışlarının da 1 trilyon liranın üzerine çıktığını ifade eden Harzadın, "Tabii bu rakam daha da artabilir. Ancak ülke tarımı bugün büyük sorunlarla boğuşuyor. Yavaş yavaş büyük yatırımcının da girmeye başladığı seracılık ve topraksız tarımda üreticinin yeniliğe yatırım yapacak gücü yok".

*

Kendinin yaptığı çok önemli bir değerlendirmeyi sizlerle paylaşmayı isterim; “Üniversite hocası, doktora yapacaksın, yüksek lisans yapacaksın, dünya çapında araştırmalar yapacaksın, baskısı ile karşı karşıya, bu da hocayı fevkalade bencil yapıyor ve durmadan kendi içine kapanıyor ve dışarıyla irtibatı olmama gibi bir duruma gidiyor. Dışarıdaki insanlar da, sanayici olsun, sokaktaki insan olsun üniversiteyi anlamakta güçlük çekiyor.”

Buradan da görüldüğü gibi Gazanfer üniversitelerin dışa açılmasına ve sanayi ile işbirliği yapmasına önem veriyordu.

Yeni Asır gazetesinde, “İzmir'i bundan 29 yıl önce güneş enerjisi ile tanıştıran Makine Mühendisi Gazanfer Harzadın (66), emekliliğinde de boş durmayarak güneş enerjisi ile çalışan ocak icat etti” haberine rastladım. 

Güneş Ocağı

Aynı haberde.” Harzadın'ı bu icadı yapmaya dünyada giderek azalan enerji kaynakları ve bu kaynakların kullanımı sonucu açığa çıkan maddelerin doğaya zarar vermeleri gerçeği yöneltmiş.” açıklaması da var.

TMMOB Makina Mühendisleri Odası tarafından İzmir’de tertiplenen Forum 2005’te, “Enerji verimliliği” konusunda ve başka bir toplantıda da, “Jeotermal enerjinin tarım alanında uygulama olanakları” hakkında tebliğ sunduğuna rastladım.  

İnternet ortamında ayrıca kendisinin çeşitli bilimsel ve sosyal faaliyetlerde bulunduğunu ve jüri üyeliği yaptığını tespit ettim. Bunlar Gazanfer’in firma işleri yanında bilimsel konulara da ağırlık verdiğini ve ilişkisini kesmediğini göstermektedir. .

İstanbul, 17 Ocak 2017

Kaynaklar:

-http://www.aksiyon.com.tr/aksiyon/haber-35206-35-bizimkisi-bir-traktor-hikayesi.html(Sevim Alpay, 1 Nisan 2013)

-https://tr.wikipedia.org/wiki/Türkiye_Zirai_Donatım_Kurumu_Anonim_ Şirketi

-Milliyet - 21 Aralık 1976 – Mililyet gazete arsivi.milliyet.com.tr/Arsiv/1976/12/21

- http://debis.deu.edu.tr/DEUWeb/Icerik/Icerik.php?KOD=10370

-Kadir Kemaloğlu, “İzmirli Mühendisin İcadı HEM Ekonomik Hem Temiz”, Yeni Asır gazetesi İzmir, 1 Aralık 2005

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
17°
az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 20 Eylül 2020
İmsak 04:54
Güneş 06:19
Öğle 12:39
İkindi 16:05
Akşam 18:48
Yatsı 20:08

Gelişmelerden Haberdar Olun

@