16.05.2022, 00:06 78

ANADOLU HALK OZANLARI...

Sami AKPINAR

Sami AKPINAR

Bu toprağın sesi, bu toprağın dilidir onlar…

Bu toprağın kulağı, bu toprağın gözüdür onlar…

Ve de şiirlerinde, Türk dilini yaşatandır onlar…

Onların mesajlarında aşk vardır, sevda vardır.

Onların mesajlarında hoşgörü vardır, barış vardır.

Ve de onların mesajlarında “isyan” vardır, haksızlığa “duruş” vardır.

Ama sözleri kılıçtan keskindir onların.

İşte onlardan biridir Mahzuni. Şiirlerinde halk kültürünü mayalandıran, sazıyla canlandırıp sesiyle dillendiren bir büyük halk ozanı… Yani Âşık Mahzuni…

***

Yarın 20’inci ölüm yıldönümü olan Mahzuni;

“Türk Milleti, Türk Milleti / Nerden gelmiş elin iti / Bu gidişin sonu kötü / Amerika katil katil” diyerek ta o günlerden bu günlere seslenir.

Deniz ve arkadaşlarının idamı üzerine “Erim Erim Eriyesin” der ve bu türkü nedeniyle tutuklanıp mahkûm edilir.

Antep’te evi kundaklanır, 1973’de halkı suça teşvik etmekten tutuklanıp Sıkıyönetim mahkemelerinde yargılanır.

Özet olarak, özellikle 60’lı yıllardan 90’lı yıllara kadar defalarca saldırıya uğrar, tutuklanır, hapse atılır, dövülür, işkence görür.

Ama bugün, halkın gönlünde günümüzün Pir Sultan’ı olarak yaşayandır Mahzuni.

Ve de Halk Ozanları Federasyonu tarafından dünyanın en büyük 3 ozanı arasında gösterilen, TRT tarafından 2 belgeseli çekilen, 453 plak, 58 kaset, 8 kitap’la halk ozanları içinde efsane bir kimliktir Mahzuni.

Nitekim bu büyük ozana bir saygının ifadesi olarak Maraş’ta, Sütçü İmam Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Yerleşkesi’ne “Aşık Mahzuni Şerif Yerleşkesi” adı verilmiştir.

***

Asıl adı Şerif Cırık’tır Mahzuni’nin.

17 Kasım 1939 yılında Kahramanmaraş’ın Afşin ilçesinin Berçenek köyünde doğmuş, 17 Mayıs 2002’de Almanya’nın Köln şehrinde ölmüştür.

Mezarı, Hacı Bektaşi Veli Külliyesi’nin Çilehane adı verilen yerdedir.

Medresede Kur’an okuyarak eğitime başlamış, köylerinde ilkokulun yapılmasıyla medrese eğitimini bırakmıştır.

Astsubay okulunu bitirmiş, ardından Ankara Ordonat Tekniker Okulu’nda eğitime başlamış, ama bir süre sonra okulu terk etmiştir.

***

Mahzuni’nin şiirlerinde:

Kökü Orta Asya kültürüne dayanan, yüzyıllar içinde değişim geçirerek, günümüze kadar gelmiş sözlü kültür geleneği vardır.

Ve şiirlerinde tasavvuf vardır, halk kültürü vardır, Alevi-Bektaşi geleneği vardır.

Özellikle de 1960-1980 döneminde yükselen toplumsal ve siyasal olayların, çok çarpıcı biçimde görünür etkisi vardır.

Ve yine şiirlerinde “bir itiraz, bir ret, bir taşlama, bir isyan” vardır. Özellikle de “milli birlik, beraberlik ve de cumhuriyet” karşıtlarına bir “karşı duruş” vardır.

İşte o şiirlerden bir bölüm kısa alıntılar:

Özellikle laik-muhafazakâr çatışmasına isyan eder, ikiliğe hayır der, birlik ve beraberliğe çağırır ve de der ki;

“Gücenme ey sofu baba / Biz aşığız kör değiliz /

Ver bir selam al merhaba / İkiliğe yar değiliz…”

Ölüden medet umanlara, taşlardan keramet bekleyenlere isyan eder ve de der ki;

“Kayalar kadı olurdu / Akıllar yaşta olsaydı /

Yeşil mezar türkü söyler / Keramet taşta olsaydı…”

Yine Bektaşi geleneklerinden gelen, taşlamalarıyla bilinen, ünlü halk ozanı Kazak Abdal benzetmesi bir şiirinde der ki;

“Parayla diploma alan / Haklının hakkını çalan /

Bizim başımıza plan / Kuranın da babasını…”

***

Evet, Mahzuni budur. Ve de o, yüzyılların halk kültürünü 21’inci yüzyıla taşıyan bir halk ozanıdır,

Çünkü o, “Eşeği saldım çayıra / Otlaya karnın doyura /Gördüğü düşü hayıra / Yoranın da avradını” diyen 16’ıncı yüzyılın Kazak Abdal’ıdır.

Çünkü o, “Yürü bire yalan dünya / Sana konan göçer bir gün / İnsan bir ekin misali / Seni eken biçer bir gün” diyen 17’inci yüzyılın Karacaoğlan’ıdır.

Çünkü o, “Telli sazdır bunun adı / Ne ayet bilir ne de kadı / Bunu çalan anlar kendi / Şeytan bunun neresinde” diyen 18’inci yüzyılın Dertli’sidir.

Ve de o, 19’uncu yüzyılın Erzurumlu Emrah’ı, Dadaloğlu’su, Bayburtlu Zihnî’si, Seyrânî’sidir.

Evet o, Aşık Mahzuni’dir. Unutulmayacak, unutturulmayacaktır.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
16°
açık
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@