26.11.2021, 00:03 36

AHİ KÜLTÜRÜ

İsmail HABOĞLU

İsmail HABOĞLU

Ahilik Kültür Haftası’nda (17 – 23 Eylül tarihleri arası); Ahilik Felsefesi üzerine bir yazı yazıp, rahmetli babamdan sıkça dinlediğim ve bende derin izler bırakan;  dedemin çocukluk günlerinden kalan bir anıyı; sizlerle paylaşmak istiyordum.
Araya bazı güncel konular girince atlamışım.
Kusuruma bakmayın, kısmet bugüneymiş.
*    *    *
Ahilik Kültürü, atalarımızın geliştirmiş olduğu, bir esnaf lonca sistemidir. 
Cumhuriyet öncesinde Kırşehir, Ankara, Çorum, Çankırı,  Konya gibi şehirlerimizde oluşmuş, gelişmiş ve tüm Anadolu’ya yayılarak uygulanmıştır.
Ahilik kültürü; ekonomik, sosyal ve kültürel boyutları olan, çok kapsamlı bir kültür ve de derin bir felsefedir…
Ahilik sistemi içerisinde örgütlenen esnaf; bu sistemin özüne uygun biçimde ekonomik ilişkilerini sürdürürken, usta/çırak ilişkilerinde de, bir eğitim kurumu gibi görev yapan sistemdir.
Ele, bele ve dile sahip olmak, Ahiliğin ön koşuludur. 
Ahilik sisteminde; töre, gelenek, görenek,  edep, adap gibi kavramlar çok önemlidir. 
Ahi olabilmenin ve sisteme kabul edilip, sistemin içinde kalabilmenin birinci koşulu; kişinin, iyilik, doğruluk, dürüstlük ve ahde vefa gibi kavramları, yaşamının her evresinde içtenlikle uygulaması ve sergilemesidir.
Özetle… Ahilik sistemi; “düzgün insan” niteliklerine sahip, “adam gibi, adam olan” olan insanları; kucaklayan, onları bağrına basan, onların maddi ve manevi sorunlarına yardımcı olan sanal bir kurumdur. 
Ahilik, öğretmensiz bir halk üniversitesidir.


… …
Ben,  Ahi babası Ahi Evran-ı Veli’nin felsefesine, yaşamımın son otuz beş yılı içersinde vakıf oldum.          
Şimdi geriye dönüp, şöyle bir mazime bakıyorum da; “Ahi” kavramından ve kültüründen bihaber olmama karşın; (hem meslek, hem sosyal yaşamımda)  üçüncü kişilerle olan ilişkilerimde ayırdında olmaksızın bu felsefeyi uygulamışım.       
 Ama benim kör olası şansım işte!… 
Çok ender, adam gibi adamlarla karşılaşmışım. Daha doğrusu  karşılaştığım, her iki ayaklı yaratığı,  “insan” sanmışım…
O nedenle de, mağdur olan, aldanan, sürekli kazık yiyen ben olmuşum. 
??!!...                                                                                                
Hay Allah!… Bakar mısınız şu işe… Ne anlatmak istiyorduk(!) lâfı yine nereye getirdik…
Yaramız depreşti yine… Neyse…biz konumuza dönelim…
*    *    *
Evet!… Ahilik; bir esnaf lonca sistemidir… Ahilik; esnaflar arası yardımlaşma ve dayanışmadır. Ama işin özünde  “Ahilik”; insanlıktır, iyi niyeti suiistimal etmemektir, dürüstlüktür, borca sadık olmaktır, yetim hakkı, kul hakkı yememektir, ahde vefadır… 
Ahilik; olduğu gibi görünmek, göründüğü gibi olmaktır.
Rahmetli dedem, rahmetli babama, (sıkça)  anlatırmış… Nur içinde yatsın, rahmetli babam da (sıkça) bize anlatırdı…
… …
“… 1900’lü yıllar… Bir kunduracının yanına çırak olarak verilen dedem, 6 – 7 yaşlarında…
Bir gün akşama doğru (dedemin çıraklığını yaptığı dükkâna) bir müşteri geliyor…  
Ayak numarasını söyleyip, ayakkabı istiyor. Dedem istenen ayakkabıyı vermek üzere rafa yönelirken, ustası hemen müdahale ediyor. ‘… Kusura kalma efendi, o numara ayakkabı bizde yok, ama karşı komşumda var… İster buraya getirteyim, isterseniz siz gidip oradan alın…’
Dedem şaşkın…  (müşteri dükkândan çıkınca)  soruyor, ‘Usta, neden ‘yok’ deyip, komşuya gönderdin, rafta bir sürü var ya?…’
Ustası, dedemin sırtını sıvazlayıp yanıtlıyor; ‘Evlât, biz bu gün (Allah bereket versin) tam dört çift ayakkabı sattık, ama karşı komşumuz henüz siftah yapmadı; o nedenle O’na gönderdim…”
… …
Dedem, çocuklarına; çıraklığında aldığı en önemli dersin, bu olduğunu anlatmış yıllarca…
Babam da bize anlatırdı (sıkça)… 
Başka bir şey yazmama, başka bir şey eklememe gerek var mı?
 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
-4°
hafif kar yağışlı
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Real Sociedad 21 34
6. Villarreal 22 32
7. Barcelona 20 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 21 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@