26.11.2021, 00:03 57

AHİ KÜLTÜRÜ

İsmail HABOĞLU

İsmail HABOĞLU

Ahilik Kültür Haftası’nda (17 – 23 Eylül tarihleri arası); Ahilik Felsefesi üzerine bir yazı yazıp, rahmetli babamdan sıkça dinlediğim ve bende derin izler bırakan;  dedemin çocukluk günlerinden kalan bir anıyı; sizlerle paylaşmak istiyordum.
Araya bazı güncel konular girince atlamışım.
Kusuruma bakmayın, kısmet bugüneymiş.
*    *    *
Ahilik Kültürü, atalarımızın geliştirmiş olduğu, bir esnaf lonca sistemidir. 
Cumhuriyet öncesinde Kırşehir, Ankara, Çorum, Çankırı,  Konya gibi şehirlerimizde oluşmuş, gelişmiş ve tüm Anadolu’ya yayılarak uygulanmıştır.
Ahilik kültürü; ekonomik, sosyal ve kültürel boyutları olan, çok kapsamlı bir kültür ve de derin bir felsefedir…
Ahilik sistemi içerisinde örgütlenen esnaf; bu sistemin özüne uygun biçimde ekonomik ilişkilerini sürdürürken, usta/çırak ilişkilerinde de, bir eğitim kurumu gibi görev yapan sistemdir.
Ele, bele ve dile sahip olmak, Ahiliğin ön koşuludur. 
Ahilik sisteminde; töre, gelenek, görenek,  edep, adap gibi kavramlar çok önemlidir. 
Ahi olabilmenin ve sisteme kabul edilip, sistemin içinde kalabilmenin birinci koşulu; kişinin, iyilik, doğruluk, dürüstlük ve ahde vefa gibi kavramları, yaşamının her evresinde içtenlikle uygulaması ve sergilemesidir.
Özetle… Ahilik sistemi; “düzgün insan” niteliklerine sahip, “adam gibi, adam olan” olan insanları; kucaklayan, onları bağrına basan, onların maddi ve manevi sorunlarına yardımcı olan sanal bir kurumdur. 
Ahilik, öğretmensiz bir halk üniversitesidir.


… …
Ben,  Ahi babası Ahi Evran-ı Veli’nin felsefesine, yaşamımın son otuz beş yılı içersinde vakıf oldum.          
Şimdi geriye dönüp, şöyle bir mazime bakıyorum da; “Ahi” kavramından ve kültüründen bihaber olmama karşın; (hem meslek, hem sosyal yaşamımda)  üçüncü kişilerle olan ilişkilerimde ayırdında olmaksızın bu felsefeyi uygulamışım.       
 Ama benim kör olası şansım işte!… 
Çok ender, adam gibi adamlarla karşılaşmışım. Daha doğrusu  karşılaştığım, her iki ayaklı yaratığı,  “insan” sanmışım…
O nedenle de, mağdur olan, aldanan, sürekli kazık yiyen ben olmuşum. 
??!!...                                                                                                
Hay Allah!… Bakar mısınız şu işe… Ne anlatmak istiyorduk(!) lâfı yine nereye getirdik…
Yaramız depreşti yine… Neyse…biz konumuza dönelim…
*    *    *
Evet!… Ahilik; bir esnaf lonca sistemidir… Ahilik; esnaflar arası yardımlaşma ve dayanışmadır. Ama işin özünde  “Ahilik”; insanlıktır, iyi niyeti suiistimal etmemektir, dürüstlüktür, borca sadık olmaktır, yetim hakkı, kul hakkı yememektir, ahde vefadır… 
Ahilik; olduğu gibi görünmek, göründüğü gibi olmaktır.
Rahmetli dedem, rahmetli babama, (sıkça)  anlatırmış… Nur içinde yatsın, rahmetli babam da (sıkça) bize anlatırdı…
… …
“… 1900’lü yıllar… Bir kunduracının yanına çırak olarak verilen dedem, 6 – 7 yaşlarında…
Bir gün akşama doğru (dedemin çıraklığını yaptığı dükkâna) bir müşteri geliyor…  
Ayak numarasını söyleyip, ayakkabı istiyor. Dedem istenen ayakkabıyı vermek üzere rafa yönelirken, ustası hemen müdahale ediyor. ‘… Kusura kalma efendi, o numara ayakkabı bizde yok, ama karşı komşumda var… İster buraya getirteyim, isterseniz siz gidip oradan alın…’
Dedem şaşkın…  (müşteri dükkândan çıkınca)  soruyor, ‘Usta, neden ‘yok’ deyip, komşuya gönderdin, rafta bir sürü var ya?…’
Ustası, dedemin sırtını sıvazlayıp yanıtlıyor; ‘Evlât, biz bu gün (Allah bereket versin) tam dört çift ayakkabı sattık, ama karşı komşumuz henüz siftah yapmadı; o nedenle O’na gönderdim…”
… …
Dedem, çocuklarına; çıraklığında aldığı en önemli dersin, bu olduğunu anlatmış yıllarca…
Babam da bize anlatırdı (sıkça)… 
Başka bir şey yazmama, başka bir şey eklememe gerek var mı?
 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
21°
açık
banner364
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@