27.05.2019, 00:10 118

27 MAYIS NE İDİ -1

Kimi devrim demişti kimi darbe; kimi ihtilal demişti kimi müdahale...

Çünkü bu ülkede, yazarların-çizerlerin paylaşıldığı gibi askeri müdahaleler de paylaşılmıştı.

Ve de ozanların-şairlerin paylaşıldığı gibi darbeler de paylaşılmıştı.

Darbe solu ezdiyse sağa göre devrim, sağı ezdiyse sola göre devrim idi.

27 Mayıs, 12 Mart, 12 Eylül, 28 Şubat, 27 Nisan böyle paylaşılmıştı.

Bu paylaşım da sağcı-solcu, ilerici-gerici, laik-muhafazakâr, Alevi-Sünni, yazar-çizer, yani herkes rol almıştı.

İşte bu nedenlerle, darbe ya da müdahalelerin sağlıklı bir analizi yapılmamış, arkasındaki yerli ya da yabancı irade görülmemişti.

Oysaki paylaşılan bir kanaat vardır ki, özellikle soğuk savaş döneminde "Bu ülkede Amerika'dan izin almadan, NATO'nun kontrolü olmadan darbe yapılamaz" denilmişti.

***

O halde, 27 Mayıs ne idi?

-Dediler ki, İsmet Paşa seçimle kazanamadığı iktidarı darbeyle kazanmak istedi.

-Dediler ki, "Türkiye'yi küçük Amerika yapacağız" diyen Menderes, Amerika'dan istediği yardımı alamayınca Rusya'ya yani o günkü Sovyetler Birliği'ne yöneldi.

-Dediler ki, 1932'den itibaren Türkçe okunan ezan, 1950'de Demokrat Parti (DP) ile Arapça okunmaya başlandı; ordu ve de özellikle genç subaylar bundan rahatsız oldu.

Elbette bu söylenenlerin az da olsa etkisi vardır, ama:

-Çok partili sisteme yeni alışan bir ülkede, DP iktidarının muhalefetin sesini bastırmaya çalışması...

-ABD ve NATO karşıtlığının yükselmesi ve bu muhalif seslerin topluma yansıması...

-Kuzeyde Sovyetler Birliği’nin ve Sosyalist Sistemin bir çekim gücü oluşturacağına duyulan ABD'nin endişesi...

-Özellikle de Batı Bloku içinde yer almış, ama Batı'nın toplumsal ve siyasal normlarından uzak olan devlet yapısının yeniden dizayn edilmesi...

-Bu olgularla birlikte burjuva demokratik özgürlüklerin kontrollü de olsa önünün açılması...

Ve de tüm bu olgular için otoriter bir yönetime ihtiyaç duyulması, 27 Mayıs'ın belirleyici nedenleri olmuştu.

Çünkü sivil siyasetin gelişemediği, radikal değişimler için yeterli cesaretin gösterilemediği bizim gibi ülkelerde, devleti yeniden dizayn etmek isteyen güçler, özellikle askeri yönetime başvurmuştur.

Bunun için gerekli ortam hazırlanmıştır. Toplumsal çatışmalar, yeterli gerekçeyi hazırlamakta bunun için kullanılmıştır.

***

Peki, ne olmuştu 27 Mayıs'ta?

Ordu yönetime el koymuş, 27 Mayıs 1960 Cuma sabahı Kurmay Albay Alparslan Türkeş'in okuduğu bildiri ile duyurulmuştu.

Ardından anayasa lağvedilmiş, Demokrat Parti (DP) kapatılmış, Milli Birlik Komitesi'nin 42 sayılı kararı ile 275 general ve 7000 subay emekliye sevk edilmişti.

ABD Büyükelçisi Fletcher Warren'in 11 Ağustos 1960 tarihli raporuna göre, generallerin % 90'ı, albayların % 55'i, yarbayların % 40'ı, binbaşıların da % 5'i emekliye sevk edilmişti.

Dönemin Genel Kurmay Başkanı, Cumhurbaşkanı ve Başbakan’ın da bulunduğu, büyük çoğunluğu DP milletvekili olan 592 kişi Yassı Ada'da tutuklanmıştı.

Yargılama sonucu 15 kişi idama, 31 kişi ömür boyu hapse, 418 kişi değişik hapis cezalarına çarptırılmış, 123 kişi beraat etmiş ve 5 kişi hakkında açılan dava düşmüştü.

Dışişleri Bakanı Fatih Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan 1961 yılının 16 Eylül günü, Başbakan Adnan Menderes 17 Eylül günü İmralı adasında idam edilmişti.

***

Aslında her müdahale toplumda sarılamayan büyük yaralar açmıştır.

Ve de telafisi mümkün olmayan, kin ve nefret dolu toplumsal bir yarılmanın nedeni olmuştur.

İşte bugün bile bu iki idam, bu toplumun hafızasından hiç mi hiç silinmemiştir.

Ve bu ülkede iki idam, bu toplumun vicdanında hiç mi hiç kabul görmemiştir.

Biri Adnan Menderes ve iki Bakan arkadaşının idamı, diğeri Deniz Gezmiş ve iki arkadaşının idamı...

Diyebiliriz ki, hiçbir idam bu toplumun vicdanını bu idamlar kadar yaralamamış ve de hiçbir idam bu toplumun içini bu kadar kanatmamıştır.

***

Peki, 27 Mayıs'ın getirisi ne olmuştur, götürüsü ne olmuştur?

O da yarınki yazımızın konusu olacaktır.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
29°
az bulutlu
banner303
banner364
Namaz Vakti 11 Temmuz 2020
İmsak 03:19
Güneş 05:12
Öğle 12:51
İkindi 16:49
Akşam 20:19
Yatsı 22:04
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 31 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 34 92
2. Man City 34 69
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 34 52
7. Sheffield United 34 51
8. Arsenal 34 50
9. Tottenham 34 49
10. Burnley 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 34 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 34 36
16. West Ham 34 31
17. Watford 34 31
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 35 76
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 35 51
8. Valencia 35 50
9. Granada 35 50
10. Athletic Bilbao 35 48
11. Osasuna 35 45
12. Levante 35 43
13. Real Betis 35 41
14. Real Valladolid 35 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 35 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@