27.05.2020, 00:04 92

27 MAYIS...

Cumhuriyet gazetesinin 27 Mayıs 2011 günü “Cumhuriyet’in ilk darbesi” diye attığı başlıkta, “60 darbesi ya da 60 ihtilali” dediği gibi…

-Kimi “devrim” dedi, kimi “darbe”; kimi “ihtilal” dedi, kimi “müdahale”...

-Kimi “devrimci bir tokattır” dedi, kimi “demokrasi tarihinde kara bir leke”…

-Bir yandan 20 yıl “Hürriyet ve Anayasa Bayramı” olarak kutlandı, diğer yandan “Demokrasinin infazı” denildi.

Çünkü bu ülkede, darbeler paylaşılmıştı. Darbe solu ezdiyse sağa göre devrim idi, sağı ezdiyse sola göre devrim.

Ve de bu nedenle, darbelerin arkasındaki irade asla görülmemiş, görülememişti.

-27 Mayıs, 28 Şubat ve 27 Nisan’a sol siyasetler, 12 Mart’a sağ siyasetler sahip çıkar olmuştu.

-12 Eylül’e ise darbenin başı olan Kenan Evren’i % 92 oyla Cumhurbaşkanı olarak seçen, yani neredeyse bütün toplum sahip çıkmış, sonra sahipsiz bırakmıştı.

Anlatılması ve anlaşılması çok zor bir görüntü!..

Oysaki bütün bu darbe ve müdahalelere sahip çıkan birileri vardı!

Onlar, emperyal küresel güçlerin Türkiye temsilcileri olan ve bu ülkenin kaymağını yiyen işbirlikçi burjuvazi idi.

***

Ve de 27 Mayıs’ın gerekçesi olarak:

İsmet Paşa, seçimle kazanamadığı iktidarı darbeyle kazanmak istedi” denilmişti. “Menderes, Amerika'dan istediğini alamayınca Sovyetlere yöneldi” denilmişti.

1932'den itibaren Türkçe okunan ezan, 1950'de Demokrat Parti (DP) ile Arapça okunmaya başlanmıştı. “Ordu ve de özellikle genç subaylar bundan rahatsız oldu” denilmişti. Bu söylenenlerin az da olsa etkisi var mıdır? Bilemiyoruz, ama:

-Çok partili sistemin işletilememesi, DP iktidarının muhalefetin sesini susturmaya çalışması...

-ABD ve NATO karşıtlığının yükselmesi ve muhalif seslerin topluma yansır olması…

-Kuzeyde Sovyetler Birliğinin ve Sosyalist Sistemin çekim gücü olur endişesi...

Batı Bloku içinde yer almış, ama Batı’nın yönetsel normlarından uzak olan devlet yapısının yeniden dizayn edilmesi... (AYM, DPT, MGK, HSK, TRT, Senato gibi…)

-Özellikle de burjuva demokratik özgürlüklerin kontrollü de olsa önünün açılması…

-Ve de tüm bu olgular için otoriter bir yönetime ihtiyaç duyulması…

27 Mayıs’ın asıl belirleyicisi, işte bu nedenler olmuştu.

Çünkü radikal değişimlerde, sivil siyasetin çekinik olduğu bizim gibi ülkelerde, devleti yeniden dizayn etmek isteyen güçler, özellikle askeri yönetime başvurmuştur.

Toplumsal çatışmalar ise yeterli gerekçeyi hazırlamakta kullanılmıştır.

***

Sonuçta 27 Mayıs 1960 günü ordu yönetime el koymuştu.

Ve de 27 Mayıs Cuma sabahı Kurmay Albay Alparslan Türkeş'in okuduğu bildiri ile duyurulmuştu. Ama bildiride NATO’ya, CENTO’ya bağlılık özellikle vurgulanmıştı.

Ardından anayasa lağvedilmiş, Demokrat Parti (DP) kapatılmış, Milli Birlik Komitesi'nin kararı ile 275 general ve 7000 subay emekliye sevk edilmişti.

O günün ABD Büyükelçisi’nin 11 Ağustos 1960 tarihli raporuna göre, generallerin % 90'ı, albayların % 55'i, yarbayların % 40'ı, binbaşıların da % 5'i emekliye sevk edilmişti.

Dönemin Genel Kurmay Başkanı, Cumhurbaşkanı ve Başbakanının da bulunduğu, büyük çoğunluğu DP milletvekili olan 592 kişi Yassı Ada'da tutuklanmış ve yargılanmıştı. 15 kişi idama, 31 kişi ömür boyu hapse, 418 kişi değişik hapis cezalarına çarptırılmış, 123 kişi beraat etmiş ve 5 kişi hakkında açılan dava düşmüştü.

Ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu 1961 yılının 16 Eylül günü, Başbakan Adnan Menderes 17 Eylül günü İmralı adasında idam edilmişti.

Yani 27 Mayıs’ın özet görüntüsü böyle olmuştu.

***

27 Mayıs’ın en olumlu getirisi, bugün özellikle aranan 1961 Anayasa’sı olmuştur.

-Türkiye için “…laik ve sosyal bir hukuk devletidir” ifadesiyle…

-Basın özgürlüğü ve yargıç güvencesiyle…

Ve de örgütlenme özgürlüğündeki getirileriyle aranan bir Anayasa olmuştur.

Olmuştur ama özellikle bu idamlarla, telafisi mümkün olmayan, kin ve nefret dolu bir yarılmanın da önü açılır olmuştur.

Ve de öyle bir yarılma yaratılmıştır ki, 1972’deki Deniz’lerin idamı bile “üçe üç” diyerek, bir intikam havasına dönüşür olmuştur.

Yani yönü, çizgisi, amacı ne olursa olsun hiçbir darbe, hiçbir müdahale gerçek bir demokrasinin yerleşmesine, genelde toplumsal bir barışa hizmet eder olmamıştır.

Ve de darbeleri paylaşmakla, darbeleri sahiplenmekle, darbe karşıtı güçlü bir refleks gelişmemiş, gelişememiştir.

İşte bugün, Türkiye’de görünen siyasal iklimin de toplumsal iklimin de görüntüsü budur. Bunun başka da bir izahı yoktur.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner255
banner133
26°
parçalı az bulutlu
banner303
Namaz Vakti 16 Temmuz 2020
İmsak 03:25
Güneş 05:16
Öğle 12:51
İkindi 16:48
Akşam 20:16
Yatsı 22:00
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 32 66
2. Trabzonspor 32 62
3. Sivasspor 32 57
4. Beşiktaş 32 56
5. Galatasaray 32 52
6. Alanyaspor 32 51
7. Fenerbahçe 32 50
8. Gaziantep FK 32 42
9. Antalyaspor 32 41
10. Göztepe 32 39
11. Kasımpaşa 32 39
12. Gençlerbirliği 32 36
13. Denizlispor 32 35
14. Konyaspor 32 33
15. Malatyaspor 32 32
16. Çaykur Rizespor 32 32
17. Kayserispor 32 32
18. Ankaragücü 32 29
Takımlar O P
1. Hatayspor 33 63
2. Erzurum BB 33 59
3. Adana Demirspor 33 58
4. Akhisar Bld.Spor 33 57
5. Bursaspor 33 56
6. Fatih Karagümrük 33 53
7. Altay 33 51
8. Keçiörengücü 33 47
9. Ümraniye 33 44
10. Giresunspor 33 44
11. Menemen Belediyespor 33 43
12. İstanbulspor 33 40
13. Balıkesirspor 33 38
14. Altınordu 33 36
15. Boluspor 33 30
16. Osmanlıspor 33 27
17. Adanaspor 33 21
18. Eskişehirspor 33 12
Takımlar O P
1. Liverpool 35 93
2. Man City 35 72
3. Chelsea 35 60
4. Leicester City 35 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 35 55
7. Sheffield United 35 54
8. Tottenham 35 52
9. Arsenal 35 50
10. Burnley 35 50
11. Everton 35 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 35 43
14. Crystal Palace 35 42
15. Brighton 35 36
16. West Ham 35 34
17. Watford 35 34
18. Bournemouth 35 31
19. Aston Villa 35 30
20. Norwich City 35 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 36 79
3. Atletico Madrid 36 66
4. Sevilla 36 66
5. Villarreal 36 57
6. Getafe 36 54
7. Real Sociedad 36 54
8. Athletic Bilbao 36 51
9. Valencia 36 50
10. Granada 35 50
11. Osasuna 36 48
12. Levante 36 43
13. Real Betis 36 41
14. Real Valladolid 36 39
15. Eibar 36 39
16. Celta de Vigo 36 36
17. Deportivo Alaves 36 36
18. Leganés 36 32
19. Mallorca 36 32
20. Espanyol 36 24

Gelişmelerden Haberdar Olun

@